Raport AMRON-SARFiN 3/2022: Zapaść na rynku kredytów hipotecznych

Trzeci kwartał 2022 roku przyniósł dalszy, dynamiczny spadek liczby udzielonych kredytów mieszkaniowych. Od lipca do września udzielono ich 21 218, czyli o 68,96 proc. mniej niż analogicznym okresie ubiegłego roku. Wartość nowo udzielonych kredytów hipotecznych wyniosła 7,007 mld zł, co oznacza spadek o 6 528 mln zł, czyli 48,23% w odniesieniu do II kwartału bieżącego roku i o 69,83% do III kwartału 2021 roku.

Dynamiczny spadek popytu na kredyty mieszkaniowe wywołał nieznaczne poluzowanie polityki kredytowej banków. Na koniec trzeciego kwartału średnia marża ofertowa kredytu hipotecznego (w wysokości 300 tys. zł, przy poziomie LtV 75%, udzielonego na okres 25 lat) wyniosła 1,99%, czyli mniej o 0,02 p.p. w porównaniu do końca II kwartału 2022 roku.

Po raz pierwszy od 2012 roku mamy do czynienia z przełamaniem wzrostowego trendu średniej wysokości kredytu hipotecznego. Średnia wartość kredytu mieszkaniowego w III kwartale 2022 roku wyniosła 329 569 zł, czyli o 5,87% mniej w porównaniu z poprzednim kwartałem i o 2,85% mniej niż rok wcześniej. Notujemy również wyraźną zmianę struktury rynku pod względem wysokości wskaźnika LtV – wzrosty udziału w rynku kredytów udzielonych z wkładem własnym powyżej 50%, a więc kredytów „wspierających” zakupy gotówkowe, często warunkowane wcześniejszą sprzedażą innych nieruchomości.

Do spadającej liczby udzielanych kredytów dostosowuje się rynek mieszkaniowy. W stosunku do notowań z poprzedniego kwartału spadek liczby mieszkań, których budowę rozpoczęli deweloperzy, wyniósł 44,18%. Liczba mieszkań, na których budowę deweloperzy uzyskali pozwolenie była niższa niż kwartał wcześniej o 33,74%. Łącznie, od stycznia do października 2022 roku rozpoczęto budowę 178,3 tys. mieszkań tj. o 25,3% mniej niż przed rokiem. Tak głębokie spadki w trzecim kwartale w części można przypisać zwiększonej aktywności sektora deweloperskiego w kwartale poprzednim, związanej z wejściem w życie forsowanej przez UOKiK znowelizowanej ustawy deweloperskiej (efekt wysokiej bazy). W sytuacji załamania na rynku kredytów hipotecznych trudno spodziewać się jednak szybkiego powrotu do skali budownictwa mieszkaniowego, do której przyzwyczailiśmy się w ostatnich latach.

W trzecim kwartale roku 2022 ponownie notowaliśmy zróżnicowaną dynamikę zmian średnich cen mieszkań w największych miastach Polski. – Wyraźnie zmierzamy w stronę stabilizacji cen transakcyjnych, która może trwać przez co najmniej najbliższe dwa – trzy lata, co przy wysokiej inflacji oznaczać będzie de facto realny spadek cen mieszkań. To z kolei, po oswojeniu się potencjalnych nabywców z wysokim poziomem oprocentowania kredytu hipotecznego, może skutkować utrzymaniem akcji kredytowej na poziomie obserwowanym w minionym kwartale. W skali roku przełoży się to na wynik ok. 80 – 85 tys. kredytów w roku 2023. Oczywiście wiele zależy od sytuacji za naszą wschodnią granicą oraz od rozstrzygnięć w polskim rządzie na temat skorzystania ze środków europejskich na realizację KPO. – mówi dr Jacek Furga, Prezes Centrum Prawa Bankowego i Informacji, Przewodniczący Komitetu ds. Finansowania Nieruchomości Mieszkaniowych Związku Banków Polskich.

Notowany w trzecim kwartale roku wzrost kosztów utrzymania i oprocentowania kredytów wywołał dalszy spadek dostępności mieszkań. Indeks Dostępności Mieszkaniowej M3 osiągnął poziom zbliżony do 134 pkt., notowany ostatnio na przełomie 2011 i 2012 roku. Jednak po uwzględnieniu 5% bufora, wymaganego przez zapisy Rekomendacji S KNF, poziom indeksu wyniósł zaledwie 94,02 punkty, co jest wynikiem porównywalnym z notowaniami z przełomu 2007 i 2008 roku – okresu o najniższej dostępności mieszkań w historii notowań IDM M3. Spadki dostępności cenowej mieszkań i zdolności kredytowej potencjalnych kredytobiorców, spowodowały z kolei przesunięcie znacznej części popytu z rynku mieszkaniowego na rynek najmu wywołując presję na dalsze wzrosty czynszów najmu.

W dniu 18 października 2022 roku Prezes ZBP wystąpił do KNF z wnioskiem o obniżenie wymogu wprowadzonego z początkiem kwietnia br. buforu ostrożnościowego w wysokości 5 p.p. do uwzględnienia w procesie badania zdolności kredytowej. W odpowiedzi datowanej 16 listopada 2022 roku KNF przyznał, że temat bufora jest przedmiotem wewnętrznych prac w Urzędzie Komisji Nadzoru Finansowego. W odpowiedzi KNF zawarte zostało stwierdzenie, że bufor nie dotyczy kredytów o stałej stopie. KNF przyznał również, że dla kredytów oprocentowanych tymczasowo stałą stopą procentową wpływ ryzyka wzrostu stopy procentowej jest jednak inny niż w przypadku kredytów o zmiennym oprocentowaniu. To otwiera w ocenie ZBP możliwość dyskusji w gronie banków odnośnie podejścia do poziomu bufora w przypadku coraz bardziej popularnych kredytów o okresowo stałym oprocentowaniu. Tutaj pojawia się jednak inny nierozwiązany problem – sposobu wyznaczenia rekompensaty dla banku w przypadku wcześniejszej spłaty przez kredytobiorcę takiego kredytu.

Oczekujemy aktywniejszego włączenia się rządu w poszukiwanie efektywnych rozwiązań problemu dostępności mieszkań. Sygnalizowane po raz kolejny przez rząd zapowiedzi, zgłoszone po raz pierwszy jeszcze we wrześniu br., o oferowaniu na pierwsze mieszkanie kredytów o oprocentowaniu na poziomie 2%, do dziś nie doczekało się dalszych szczegółów. Tymczasem rząd koncentruje się na działaniach ograniczających możliwość oferowania mieszkań na wynajem zarówno przez osoby fizyczne, jak i przez podmioty typu PRS. – komentuje dr Jacek Furga.

Wakacje kredytowe, z których zdecydowała się skorzystać około połowa uprawnionych (860 tysięcy kredytobiorców) sprawiły, że banki w kolejnych miesiącach drugiej połowy br. notują olbrzymie straty. III kwartał zakończył się dla sektora bankowego stratą ponad 6 mld złotych a łączna kwota strat przewidywanych przez sektor bankowy szacowana jest na co najmniej 12 – 13 mld złotych.

Przedstawiciele Związku Banków Polskich uczestniczą od kilku miesięcy w zorganizowanej przez Klub Odpowiedzialnych Finansów przy Europejskim Kongresie Finansowym dyskusji nad nowym kształtem rynku kredytów mieszkaniowych. Proponujemy zweryfikowane przez lata rozwiązania i instrumenty finansowe zapewniające w sąsiednich krajach nieporównywalnie efektywniejsze zabezpieczanie potrzeb mieszkaniowych obywateli.

A pora dla podjęcia rozsądnych systemowych rozwiązań i włączenia się do ich wspierania polskiego rządu jest najwyższa. Rok 2022 zakończymy bowiem liczbą zaledwie 125 tys. udzielonych kredytów, co będzie wynikiem najniższym od 20 lat.

Najnowsza edycja Raportu AMRON-SARFiN dostępna jest tutaj.

Znaczący wzrost zainteresowania wynajmem nieruchomości wśród studentów

Pandemia COVID-19 w 2021 roku przemeblowała rynek nieruchomości – studia w trybie zdalnym umożliwiały łączenie nauki z mieszkaniem u rodziny lub znajomych bez ponoszenia opłat, a długie okresy lockdownów i wdrożenie edukacji zdalnej często wręcz to wymuszały. Widoczny w 2022 roku powrót studentów na uczelnie automatycznie przywraca na rynku „przedpandemiczne porządki”, tj. wysoki poziom udziału wynajmujących. Centrum AMRON, we współpracy z zespołem ogólnopolskiego programu edukacyjnego „Nowoczesne Zarządzanie Biznesem”, opublikowało raport „Studenci na rynku nieruchomości 2022”. Jednocześnie opublikowano kolejną edycję raportu „Portfel studenta” nt. ogólnej sytuacji finansowej polskich studentów.

W raporcie „Studenci na rynku nieruchomości 2022” przedstawiono analizę na podstawie ankiet internetowych wypełnianych przez studentów z największych polskich ośrodków akademickich. Badanie ma na celu regularną, pogłębioną analizę prawidłowości na rynku najmu studenckiego. W wynikach zauważalny jest spadek liczby ankietowanych mieszkających u rodziny lub znajomych i nieponoszących opłaty za najem. Podobne odwrócenie sytuacji odnotowano w przypadku osób zakwaterowanych w akademikach.

Po szczycie pandemii z 2021 r., która wiązała się z daleko idącym wpływem na życie niemal każdego mieszkańca Polski i cyfrową rewolucję – zwłaszcza w edukacji – widać, że zmiany dotykające w tym okresie studencki rynek najmu nie były trwałe. Powrót studentów do miast przełożył się na znaczny wzrost udziału wynajmujących nieruchomości prywatne, aż o 15 pp. w porównaniu do 2021 roku. Prawie 50% ankietowanych mieszka w wynajmowanej nieruchomości lub w akademiku – zauważa dr Jacek Furga, prezes Centrum Prawa Bankowego i Informacji Sp. z o.o., szef Centrum AMRON.

Sytuacja mieszkaniowa studentów zależy od trybu nauczania – w przypadku studentów, który mają zajęcia tylko zdalnie, udział wynajmujących nieruchomości prywatne jest dwukrotnie mniejszy. Tylko 10% studentów uczących się stacjonarnie mieszka samemu w mieszkaniu lub domu.

Wśród ankietowanych studentów uczących się w trybie stacjonarnym zaledwie 10% mieszka samodzielnie w wynajętej nieruchomości. Ok. 38% studentów uczących się stacjonarnie dzieli mieszkanie z jednym lokatorem, zaś ponad połowa – z dwoma lub więcej osobami. Odpowiedzi na to samo pytanie wśród studentów niestacjonarnych trochę się różnią. Większy odsetek (około 13%) może sobie pozwolić na samodzielne mieszkanie. Ok. 55% z tej grupy studentów współdzieli wynajmowane lokum tylko z 1 osobą, a 32% z 2 lub więcej.

Badanie miesięcznych kosztów najmu wykazało, że w przypadku ok. 1/3 studentów stacjonarnych i 1/4 niestacjonarnych ich opłaty za zakwaterowanie mieściły się w przedziale od 750 do 1000 zł (dla porównania, średni miesięczny koszt w akademiku uczelnianym to 429 zł za pokój współdzielony i 573 zł za pokój jednoosobowy). Widoczna jest tu także dysproporcja pomiędzy rozkładem kosztów w zależności od trybu studiów. Studenci stacjonarni częściej decydowali się na tańsze lokum. Na zakwaterowanie w przedziale cenowym do 500 zł zdecydowało się ok. 17% pytanych studentów studiów stacjonarnych, a wśród niestacjonarnych tylko 9%. Natomiast na ponoszenie kosztów powyżej 1500 zł zdecydowało się 8% studentów uczących się w trybie stacjonarnym i aż 18% w trybie niestacjonarnym. Opłaty za samodzielne wynajęcie mieszkania lub współdzielenie go z drugą osobą w przypadku studentów uczących się stacjonarnie i niestacjonarnie kształtują się na podobnym poziomie – ponad 1700 zł za mieszkanie samodzielne i blisko 1100 zł za współdzielone z drugą osobą.

Ponad 75% studentów zgodziło się na warunki proponowane przez właścicieli nieruchomości. Tylko 10% ankietowanych deklaruje, że udało im się wynegocjować niższą cenę. Nieznaczna część studentów odpowiedziała, że cena w umowie jest wyższa, niż była podana w ofercie.

Powrót do dużych miast skutkuje jednak wzrostem poziomów czynszów z uwagi na brak nowej podaży, co dodatkowo wzmagane jest przez migrację z Ukrainy. Dodatkowo pojawił się brak alternatywy w postaci większej dostępności kredytów hipotecznych, co w poprzednich latach było dla wielu studentów, szczególnie pracujących, sposobem na pójście na swoje i niejako w ten sposób płacenie czynszu samemu sobie. Ta sytuacja będzie miała wpływa na utrzymywanie się tej tendencji wzrostu cen najmu w najbliższym roku akademickim. Dodatkowym czynnikiem wzrostu czynszów jest wzrost kosztów mediów i przerzucanie efektów drugiej rundy inflacyjnej na czynsze – komentuje dr hab. Bogusław Półtorak, profesor Uniwersytetu Ekonomicznego, Prodziekan ds. Kształcenia.

W Raporcie „Studenci na rynku nieruchomości 2022” przedstawiono także szereg analiz dotyczących m.in.:

  • standardu najmowanych nieruchomości,
  • czynników mających największy wpływ na wybór najmowanej nieruchomości,
  • źródeł informacji o nieruchomościach przeznaczonych na wynajem,
  • planów mieszkaniowych studentów.

Pełny Raport dostępny jest w sekcji STUDENCI NA RYNKU NIERUCHOMOŚCI

Raport AMRON-SARFiN 2/2022 – Więcej kredytów spłaconych niż nowo udzielonych

Po raz pierwszy w okresie monitorowania rynku przez Centrum AMRON liczba nowo udzielonych kredytów okazała się niższa od liczby kredytów spłaconych w tym samym okresie. W II kwartale 2022 udzielono 38 398 kredytów mieszkaniowych, czyli o 43,70 proc. mniej niż w ubiegłym roku. Wartość nowo udzielonych kredytów hipotecznych wyniosła 13,536 mld zł, co oznacza spadek o 3 396 mln zł, czyli 20,06% w odniesieniu do I kwartału bieżącego roku i 38,85% do analogicznego okresu w 2021 roku. Średnia wartość kredytu mieszkaniowego utrzymuje się na poziomie ok. 350 tys. zł.

Kolejne podwyżki stóp procentowych NBP oraz rekomendacja KNF w zakresie stosowania w procesie analizy zdolności kredytowej podwyższonego buforu bezpieczeństwa aż do 5%, także przy kredytach o stałej stopie procentowej, spowodowało zaostrzenie polityki kredytowej banków w zakresie kredytów mieszkaniowych. Średnie oprocentowanie modelowego kredytu hipotecznego na koniec II kwartału 2022 roku wyniosło 9,03%, czyli o 2,25% więcej w porównaniu z końcem poprzedniego kwartału. W stosunku do analogicznego okresu roku poprzedniego, przeciętne oprocentowanie było wyższe o 6,55 %.

– Sektor bankowy nadal jest w niełatwym położeniu. Z jednej strony Rada Polityki Pieniężnej przez kolejne miesiące podejmuje decyzje o podwyżkach stóp procentowych NBP. Skutkuje to wzrostem wskaźnika WIBOR, co z kolei przekłada się na coraz droższą obsługę kredytów hipotecznych. Z drugiej strony nie tylko rząd, ale również partie opozycyjne zrzucają winę za wzrost kosztu obsługi kredytu na banki i przedstawiają różne propozycje rozwiązań, które mają ulżyć kredytobiorcom w spłacie kredytu. Dodatkowo koszty generowane przez wakacje kredytowe dla sektora bankowego mogą zdecydowanie osłabić ofertę banków w zakresie udzielania nowych kredytów hipotecznych. Tym bardziej, że kredyt hipoteczny na zakup mieszkania, który przez dziesięciolecia traktowany był jako bezpieczny, długoterminowy instrument finansowy, stanowiący podstawę budowania wieloletniej, pozytywnej relacji banku z klientem, stał się dla banków, za sprawą kolejnych nieprzemyślanych decyzji politycznych, instrumentem wysokiego ryzyka – skomentował dr Jacek Furga, Prezes Centrum Prawa Bankowego i Informacji, Przewodniczący Komitetu ds. Finansowania Nieruchomości Mieszkaniowych Związku Banków Polskich.

Według stanu na dzień 30 czerwca bieżącego roku, liczba czynnych kredytów mieszkaniowych spadła do poziomu 2 483 539 sztuk. Oznacza to spadek o 2,55% w II kwartale 2022 roku, czyli nominalnie o 65 021 kredytów mniej w porównaniu do stanu na koniec I kwartału 2022 roku.

W drugim kwartale, mimo spadającej akcji kredytowej, odnotowano wzmożony ruch budowlany. Liczba rozpoczętych budów ogółem była wyższa o 24,65% niż w pierwszym kwartale, a liczba uzyskanych pozwoleń budowlanych wzrosła o 19,30%. Deweloperzy rozpoczęli budowę 39 888 mieszkań, czyli 25,93%. więcej niż w poprzednim kwartale. Na poprawę wyników wpływ miała nowelizacja tzw. Ustawy deweloperskiej, nakładająca na deweloperów obowiązek odprowadzania składki na Deweloperski Fundusz Gwarancyjny. W porównaniu do analogicznego okresu 2021 roku, zanotowano spadek liczby rozpoczynanych budów mieszkań o 17,88%. W przypadku sektora deweloperskiego spadek ten wyniósł 16,12%.

Drugi kwartał 2022 roku przyniósł zróżnicowanie dynamiki średnich cen mieszkań w badanych lokalizacjach. Wzrastające ceny nie przekroczyły jednak poziomu wzrostu wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych notowanego przez GUS, który dla II kwartału 2022 roku wyniósł 5,8%. Najwyższy wzrost średniej ceny nominalnej, zanotowano w Łodzi – 4,78%. i Wrocławiu – 4,77%. Natomiast w Warszawie i Poznaniu odnotowano spadki cen, odpowiednio o 1,17%. i o 2,01 %.

Jak wynika z raportu za drugi kwartał 2022, rynek najmu po dynamicznych zmianach notowanych w I kwartale bieżącego roku, nieco się ustabilizował. Część uchodźców, którzy po wybuchu wojny w Ukrainie poszukiwali schronienia w Polsce, powróciła do kraju lub wyjechała do innych krajów Unii Europejskiej, co przyczyniło się do obniżenia presji popytu na wysokość stawek czynszu najmu mieszkań w największych polskich miastach. Mimo to wzrosty średnich czynszów najmu mieszkań były ponownie obserwowane we wszystkich badanych lokalizacjach. Były to jednak wzrosty o dynamice znacznie niższej niż miało to miejsce w I kwartale bieżącego roku. Najwyższy wzrost w stosunku do poziomu czynszu notowanego w poprzednim kwartale odnotowano w Poznaniu – 5,57%. Nieco wolniej rosły stawki czynszu w Katowicach – o 4,28%. Średni czynsz najmu mieszkania w Warszawie w II kwartale 2022 roku wyniósł 2 087 zł i był wyższy od notowanego kwartał wcześniej o 2,20% (45 zł).

Najnowsza edycja Raportu AMRON-SARFiN dostępna jest tutaj.

Apel sektora bankowego w sprawie tzw. wakacji kredytowych

W związku z trwającymi w Parlamencie pracami nad ustawą o pomocy kredytobiorcom, mając na uwadze powagę sytuacji i wysoce negatywne skutki projektowanego rozwiązania, sektor bankowy apeluje do wszystkich ugrupowań politycznych o:
– ograniczenie pomocy jedynie do osób w trudnej sytuacji finansowej,
– powstrzymanie niesprawiedliwości społecznej,
– uniknięcie działań inflacjogennych,
– niepodważanie stabilności i wiarygodności polskiego systemu bankowego.

Tekst apelu dostępny jest na stronie ZBP.

Raport AMRON-SARFiN 1/2022: Widoczne zmiany na rynku nieruchomości

W pierwszym kwartale 2022 obserwowaliśmy znaczące zmiany na rynku nieruchomości w Polsce. Rosyjska inwazja na Ukrainę wywołała nie tylko zmniejszenie optymizmu konsumenckiego, ale również szereg negatywnych konsekwencji, w tym przede wszystkim w zakresie dostępności siły roboczej, co przełożyło się na spadek aktywności deweloperów. Skutki agresji Federacji Rosyjskiej na Ukrainę widać już w liczbach dotyczących rynku mieszkaniowego za I kwartał 2022 roku i będziemy się z nimi mierzyć przez kolejne kwartały.

W raporcie za pierwszy kwartał odnotowano wyraźny spadek zainteresowania kredytami hipotecznymi. Liczba nowo udzielonych kredytów mieszkaniowych była mniejsza o 25,27%, a ich wartość była niższa o 24,59% w porównaniu do IV kwartału ubiegłego roku. Łączna liczba czynnych umów o kredyt mieszkaniowy w Polsce na dzień 31 marca br. wyniosła 2 528 101 sztuk, tj. mniej o 0,8%, czyli nominalnie o 20 459 kredytów w porównaniu do stanu na koniec IV kwartału 2021 roku.

Do zmian skali popytu na rynku mieszkaniowym przygotowują się również deweloperzy. W pierwszym kwartale bieżącego roku deweloperzy rozpoczęli budowę 31 675 mieszkań, a więc aż o 17,40% mniej niż w IV kwartale 2021 roku oraz o 21,07% mniej niż w analogicznym okresie ubiegłego roku. Liczba mieszkań, na których budowę deweloperzy uzyskali pozwolenia w I kwartale 2022 roku spadła o 4,70%. Największy spadek odnotowano w kategorii mieszkań oddanych do użytkowania. W okresie styczeń – marzec było ich aż o 33,95% mniej niż w kwartale poprzednimmówi dr Jacek Furga, Prezes Centrum Prawa Bankowego i Informacji, Przewodniczący Komitetu ds. Finansowania Nieruchomości Mieszkaniowych Związku Banków Polskich.

W I kwartale 2022 roku liczba pozwoleń na budowę mieszkań uzyskanych przez deweloperów stanowiła 66,83% wszystkich pozwoleń na budowę uzyskanych w sektorze budownictwa mieszkaniowego. Liczba mieszkań, których budowę rozpoczęli deweloperzy, wyniosła 59,44% wszystkich rozpoczętych inwestycji, a liczba mieszkań oddanych do użytkowania przez deweloperów stanowiła 53,61% wszystkich ukończonych mieszkań.

W największych polskich miastach nadal dostrzegalny jest wzrost średniej ceny transakcyjnej 1 m2 powierzchni użytkowej mieszkania, jednak ze zdecydowanie mniejszą dynamiką, niż w poprzednim kwartale. Najwyższy wzrost średniej ceny nominalnej, o 2,70%, odnotowano w Warszawie, gdzie średnia cena transakcyjna w I kwartale 2022 roku wyniosła 11 382 zł/m2. Spośród największych miast Polski, Gdańsk był jedynym miastem, w którym odnotowano spadek średniej ceny o 0,44%. Z raportu wynika, że w żadnej lokalizacji wzrost średnich cen nie przekroczył poziomu 3%. W relacji do analogicznego okresu w 2021 roku, największe wzrosty przeciętnej ceny mieszkań zarejestrowano w Poznaniu (o 13,71%), Warszawie (12,99%) oraz Krakowie (12,81%).Najniższy wzrost wystąpił natomiast w Gdańsku i wyniósł 8,36%.

Fala napływu uchodźców z Ukrainy wywołała dynamiczny wzrost stawek najmu mieszkań. Co jednak istotne, w dużej części było to dość specyficzne zapotrzebowanie na najem na stosunkowo krótki okres – około jednego kwartału. Dalszy rozwój sytuacji na rynku mieszkaniowym jest w dużej mierze uzależniony od wydarzeń w Ukrainie i ewentualnej gotowości uchodźców do powrotu do domu, jak i możliwości wchłonięcia przez polski rynek pracy znaczącej liczby pracowników z Ukrainy.

Raport za pierwszy kwartał 2022 roku wykazuje także wzrosty średnich czynszów najmu mieszkań we wszystkich badanych lokalizacjach. Najwyższą zmianę w porównaniu do ostatniego kwartału 2021 roku odnotowano we Wrocławiu, aż o 10,18%. Natomiast w Warszawie średni czynsz najmu mieszkania wyniósł 2 042 zł i był wyższy od notowanego kwartał wcześniej o 8,27% (156 zł).

Eksperci z Centrum AMRON przewidują, że ceny transakcyjne metra kwadratowego w bieżącym roku wciąż będą rosły, lecz w wolniejszym tempie niż w latach 2018 – 2021. Wzrosty cen będą także wynikały z wyższych kosztów budowy, spowodowanych m.in. szybko rosnącą inflacją. Wzrastająca inflacja oraz niepewności związane z nowymi zasadami podatkowymi w ramach Polskiego Ładu, które zostały wprowadzone na początku roku, w znacznym stopniu wpłynęły na zachowania potencjalnych kredytobiorców i nabywców mieszkań. W efekcie wartość wskaźnika dostępności mieszkaniowej IDM M3 spadła aż do poziomu z roku 2014.

Sektor bankowy po raz kolejny znalazł się między młotem a kowadłem. Z jednej strony Rada Polityki Pieniężnej przez 8 kolejnych miesięcy podejmuje decyzje o podwyżkach stóp procentowych NBP. Skutkuje to wzrostem wskaźnika WIBOR, co z kolei przekłada się na coraz droższą obsługę kredytów hipotecznych. Z drugiej strony nie tylko rząd, ale również partie opozycyjne zrzucają winę za wzrost kosztu obsługi kredytu na banki i bez jakichkolwiek zahamowań, jak z rękawa sypią propozycjami rozwiązań, które mają ulżyć kredytobiorcom w spłacie kredytukomentuje dr Jacek Furga.

Z analiz Centrum AMRON wynika, że udział nowych kredytów ze wskaźnikiem LtV wyższym od rekomendowanego przez KNF poziomu 80% spadł z poziomu ponad 53% w roku 2013 do poziomu 26% w I kwartale 2022 roku.

Najnowsza edycja Raportu AMRON-SARFiN dostępna jest tutaj.

Rekordowy rok w hipotekach i 50. edycja Raportu AMRON-SARFiN

Zgodnie z przewidywaniami, rok 2021 zakończył się rekordowo wysokim wynikiem w segmencie kredytów mieszkaniowych. Z kwotą ponad 86 mld złotych nowo udzielonych kredytów, sektor bankowy osiągnął historycznie najwyższy wynik, a liczba nowych umów w ciągu roku zwiększyła się o 256 tys. Całkowita liczba czynnych umów o kredyt mieszkaniowy przekroczyła 2,5 mln sztuk, a zadłużenie z ich tytułu – 500 mld zł. Choć wyniki w czwartym kwartale pozostawały na relatywnie wysokim poziomie, widoczne są już sygnały osłabienia akcji kredytowej. Wzrostowy trend utrzymał się za to w sferze cen mieszkań na większości rynków największych polskich miast oraz średniej wartości udzielanego kredytu – wynika z najnowszej, 50. edycji Raportu AMRON-SARFIN.

Bieżąca edycja kwartalnego Raportu AMRON-SARFiN, publikowanego przez Centrum AMRON i Związek Banków Polskich, to już jego 50. odsłona.

Przez ostatnie 13 lat systematycznie, co kwartał, dostarczamy Państwu aktualne informacje o akcji kredytowej polskich banków w obszarze finansowania nieruchomości mieszkaniowych oraz o trendach i cenach transakcyjnych na rynku nieruchomości mieszkaniowych. Niezmiennie wskazujemy także inicjatywy służące poprawie efektywności rozwiązań w sferze finansowania budownictwa mieszkaniowego służące rozwojowi i stabilności polskiego rynku. W najnowszej, szczególnej edycji Raportu prezentujemy wyniki czwartego kwartału i całego roku 2021, a ponadto pokazujemy zdecydowanie dłuższą perspektywę, sięgającą do naszego Raportu nr 1 z listopada 2009 roku, szczególnie przydatną jako punkt odniesienia w analizie dynamicznych zmian, które obserwujemy na rynku w ostatnich miesiącach – mówi dr Jacek Furga, Prezes Centrum Prawa Bankowego i Informacji, Przewodniczący Komitetu ds. Finansowania Nieruchomości Mieszkaniowych Związku Banków Polskich.

Jak wynika z Raportu, rok 2021 okazał się dla segmentu kredytów hipotecznych oraz dla rynku mieszkaniowego w ogóle rokiem bardzo dobrym – pomimo utrzymującego się stanu zagrożenia pandemicznego. Z kwotą ponad 85,7 mld złotych, sektor bankowy osiągnął najwyższy w historii polskiego rynku kredytów hipotecznych wynik akcji kredytowej, który okazał się o 41% wyższy niż w rekordowym dotychczas roku 2019. W 2021 roku banki udzieliły łącznie 256 456 nowych kredytów mieszkaniowych i jest to najlepszy wynik osiągnięty przez sektor bankowy od roku 2008 – o jedną czwartą wyższy niż w roku 2020.

W ostatnim kwartale 2021 roku zaobserwowano jednak pewne osłabienie akcji kredytowej. Zamknął się on nieco niższymi wynikami w stosunku do III kwartału. Liczba kredytów mieszkaniowych wyniosła 63 918 sztuk – o 6,49% mniej w porównaniu do poprzedniego kwartału, a wartość nowo udzielonych kredytów hipotecznych wyniosła 22,453 mld zł, co oznacza spadek o 777 mln zł, (-3,34% w odniesieniu do poprzedniego kwartału).

Rok 2021 przyniósł kontynuację trendu wzrostowego średniej wartości kredytu hipotecznego. Jego przeciętna wartość w ciągu 12 miesięcy wyniosła 334 119 zł i była to również najwyższa średnioroczna wysokość kredytu hipotecznego notowana w badaniach Centrum AMRON. Ponadto, w samym IV kwartale średnia wysokość kredytu sięgnęła już 350 tys. zł, co znacząco obrazuję sytuację w sferze cen nieruchomości i rozpędzoną inflację.

Jak zauważają eksperci Centrum AMRON, dla tak wysokiej akcji kredytowej obserwowanej w całym roku 2021, nie bez znaczenia była seria obniżek stóp procentowych Narodowego Banku Polskiego dokonanych przez Radę Polityki Pieniężnej jeszcze w roku 2020, co skutkowało historycznie niskim oprocentowaniem kredytów.W połączeniu z dynamicznie rosnącą inflacją, niskie stopy procentowe przekreśliły sensowność i opłacalność oszczędzania na lokatach bankowych. Dodatkowym bodźcem zachęcającym do decyzji o zakupie nieruchomości mogły także być konsekwentne – aż do września 2021 roku – zapewnienia Prezesa NBP o stabilności stóp procentowych przez co najmniej kilkanaście kolejnych miesięcy. W efekcie na koniec 2021 roku łączna liczba czynnych kredytów mieszkaniowych osiągnęła poziom 2 548,5 tys.sztuk, a całkowity stan zadłużenia z tego tytułu wyniósł 511,3 mld zł.

Ostatni kwartał 2021 roku zaskoczył – zwłaszcza liczącą około 340 tys. osób grupę świeżo upieczonych kredytobiorców, którzy zaciągnęli kredyty w okresie od II kwartału 2020 roku do III kwartału 2021 roku. Na koniec roku 2020 średni koszt kredytu wynosił2,49%, a na koniec roku 2021 – już 4,70%, co przy zaciągniętym dopiero co kredycie o średniej wartości 330 tys. złotych oznacza wzrost miesięcznego kosztu obsługi kredytu o 607 złotych. A przecież można się spodziewać, że Rada Polityki Pieniężnej, której trzykrotne decyzje o podwyższeniu podstawowych stóp procentowych w miesiącach październiku, listopadzie i w grudniu 2021 roku doprowadziły do tak drastycznego wzrostu kosztów obsługi kredytu, jeszcze nie zakończyła cyklu podwyżek. Przy okazji publikacji kilku poprzednich Raportów AMRON-SARFiN w trakcie towarzyszących temu konferencji prasowych przestrzegaliśmy przed takim scenariuszem, a ZBP uruchomił także kampanię informacyjną wyjaśniającą zasady działania zmiennych stóp procentowych. Niemniej, sytuacja kredytobiorców nie jest niepokojąca. Banki, podejmując decyzje kredytowe, analizowały zdolność kredytową potencjalnych kredytobiorców zgodnie z rekomendacjami Komisji Nadzoru Finansowego również dla scenariuszy spłaty udzielanych kredytów przy zakładanym wzroście stóp procentowych o 200 – 250 punktów bazowych – komentuje dr Jacek Furga.

Seria podwyżek stóp procentowych NBP dokonanych w czwartym kwartale 2021 roku wywołała blisko dwukrotny wzrost oprocentowania kredytów hipotecznych. Poziom oprocentowania kredytów notowany na koniec ubiegłego roku był jednak nadal znacznie niższy od oprocentowania kredytów złotowych zaciąganych w szczycie poprzedniego cyklu koniunkturalnego na rynku mieszkaniowym, przekraczającego poziom 8%. Na koniec roku 2021 koszt kredytu hipotecznego odpowiadał poziomowi oprocentowania kredytów notowanego w roku 2013, a więc w początkowym okresie obecnego boomu na rynku mieszkaniowym. Zgodnie z opiniami analityków, docelowy poziom stopy procentowej w sytuacji wysokiej i rosnącej inflacji to 4%, a nawet 5%. Biorąc zatem pod uwagę utrzymujący się od dłuższego czasu stały poziom marży bankowej, można spodziewać się dalszego wzrostu oprocentowania kredytów hipotecznych do poziomu 6-7%.

Na koniec IV kwartału 2021 średnia marża ofertowa modelowego kredytu hipotecznego (300 tys. zł, przy poziomie LtV 75%, udzielonego na okres 25 lat) wyniosła 2,16%, czyli nieznacznie spadła (o 0,01 p.p.) wobec poziomu notowanego w końcu III kwartału 2021 roku. W odniesieniu do stanu na koniec analogicznego okresu 2020 roku, średnia marża kredytu hipotecznego była zaś niższa o 0,12 p.p.

W obliczu rosnącej inflacji i stóp procentowych wzrosło także zainteresowanie klientów kredytami z okresowo stałą stopą procentową. W całym roku 2021 takich umów podpisano 15 781, z czego 12 842 umów dotyczyło nowo udzielonych kredytów (5% portfela nowych umów), a 2 939 to aneksy zmieniające stopę procentową obsługiwanych kredytów. Jak zauważają eksperci Centrum AMRON, banki zaczęły oferować takie kredyty już w roku 2020, stąd na koniec roku 2021 w ich portfelach czynnych było ponad 30 tys. kredytów o stałej stopie o łącznej wartości przekraczającej 7,1 mld złotych i można oczekiwać, że w kolejnych okresach zobaczymy przyrosty w tej kategorii wierzytelności.

Rok 2021 był także wyjątkowo udany dla sektora deweloperskiego, który zakończył go rekordową liczbą oddanych do użytkowania mieszkań, sięgającą prawie 235 tys. mieszkań i domów jednorodzinnych. Dla porównania, takie wyniki osiągało budownictwo mieszkaniowe w latach siedemdziesiątych ubiegłego wieku. Cały rok upłynął natomiast pod znakiem wzrostowego trendu cen nieruchomości mieszkaniowych, których apogeum obserwowaliśmy w IV kwartale. Z danych Centrum AMRON wynika, że IV kwartał przyniósł kolejne podwyżki cen mieszkań na większości rynków największych polskich miast. Największe wzrosty odnotowano na rynkach warszawskim i wrocławskim, gdzie wzrosty cen osiągnęły poziom odpowiednio 3,20% i 3,34% wobec wartości notowanych kwartał wcześniej. W relacji do analogicznego okresu 2020 roku, największe wzrosty przeciętnej ceny mieszkań zarejestrowano w Krakowie – 15,85%, Wrocławiu – 13,42% i Gdańsku – 13,14%. W Warszawie różnica ta wyniosła 9,93% i był to najniższy wzrost wśród największych polskich miast.

W 2018 roku nominalna wysokość cen 1 metra kwadratowego mieszkań w poszczególnych miastach przekroczyła psychologiczną barierę, wyznaczoną przez maksima cen notowane w szczycie poprzedniego cyklu koniunkturalnego z pierwszej połowy roku 2008. Obecnie, w badanych największych miastach Polski poziom cen nominalnych jest wyższy od 26,31% w Warszawie – do aż 47,87% w Gdańsku – od cen z tego okresu. Jeśli jednak weźmiemy pod uwagę inflację okaże się, że w większości badanych miast realny poziom cen jest nadal wyraźnie niższy od notowanego w 2008 roku – tłumaczy Jerzy Ptaszyński, Dyrektor Działu Badań i Obsługi Rynku Nieruchomości w Centrum AMRON

Zdecydowanie bardziej podatnym na turbulencje wywołane skutkami pandemii okazał się być segment mieszkań na wynajem. IV kwartał 2021 roku był trzecim z kolei okresem odbudowy przed pandemicznego poziomu stawek czynszów w najmie prywatnym we wszystkich badanych miastach. Po okresie zawirowań związanych z pandemią COVID-19, rynek ponownie osiągnął równowagę. W większości miast wysokość czynszów wróciła do poziomu sprzed pandemii. W ujęciu rocznym największą dynamikę wysokości czynszów zanotowano w Krakowie (o 15,42%) i w Warszawie (o 13,23%). W tym samym okresie najwolniej rosły czynsze w Poznaniu (o 4,45%).

Jak zauważają eksperci Centrum AMRON w Raporcie, na dzień dzisiejszy trudno ocenić, czy 2022 będzie okresem kontynuacji dotychczasowych trendów. Prognozowanie rozwoju sytuacji w dłuższym okresie jest utrudnione w nowej rzeczywistości gospodarczej przy inflacji przekraczającej 9%, rosnącej stopie referencyjnej NBP i wdrażanym Polskim Ładzie, który znacząco wpłynie na zdolność kredytową Polaków. Na te czynniki ekonomiczne nakładają się efekty trwającej wciąż pandemii i konflikt zbrojny w Ukrainie, którego czarny scenariusz zaczął się już realizować. Niemniej, w 50. edycji Raportu zawarto szereg analiz podsumowujących i poddających krytycznej ocenie sytuację na rynku finansowania nieruchomości, jak również propozycje inicjatyw mających na celu poprawę efektywności rozwiązań w sferze finansowania budownictwa mieszkaniowego. Kwestie te będą omawiane w czasie XVIII Kongresu Finansowania Nieruchomości Mieszkaniowych, którego pierwsza część odbędzie się w dniu 28 lutego 2022 r.

Najnowsza edycja Raportu AMRON-SARFiN dostępna jest tutaj.

XVIII Kongres Finansowania Nieruchomości Mieszkaniowych

Po dwóch latach funkcjonowania w warunkach pandemicznych śmiało możemy stwierdzić, że koronawirus nie zahamował rozwoju nowych inwestycji mieszkaniowych. Nie wyhamował także wzrostu cen transakcyjnych ani wzrostu akcji kredytowania hipotecznego. Rok 2021 okazał się rokiem rekordów zarówno na rynku mieszkaniowym, jak i kredytowym.Teraz dodatkowo przyszło nam się mierzyć z wysoką inflacją, rosnącymi kosztami kredytu hipotecznego i to w oparach Polskiego Ładu.

  • Jakie perspektywy czekają nas w roku 2022 i w kolejnych latach?
  • Czy w końcu pęknie bańka cenowa?
  • Czy kredyt o stałym oprocentowaniu okaże się hitem i motorem dalszego wzrostu akcji kredytowej?

Na te i inne intrygujące pytania postaramy się odpowiedzieć w trakcie kolejnych spotkań, organizowanych w ramach XVIII Kongresu Finansowania Nieruchomości Mieszkaniowych.
To tradycyjne spotkanie ekspertów i uczestników rynku mieszkaniowego, przedstawicieli sektora bankowego, środowisk akademickich, firm deweloperskich, rzeczoznawców majątkowych czy pośredników i doradców rynku mieszkaniowego realizowane było przez lata stacjonarnie w ostatnim tygodniu listopada. Otoczenie pandemiczne sprawiło, że po ubiegłorocznych doświadczeniach tegoroczny, XVIII Kongres odbędzie się w formule on-line i będzie składał się z kilku spotkań w ciągu roku 2022.

Stali „bywalcy” wcześniejszych edycji Kongresu wiedzą, że drugi dzień Kongresu zaczynaliśmy zawsze od prezentacji aktualnego Raportu AMRON-SARFiN.
Pierwszy Raport pojawił się w listopadzie 2009 roku. Tym razem, podczas pierwszego spotkania – 28 lutego, zaprezentujemy uczestnikom tegorocznego Kongresu wnioski z 50. edycji Raportu.

A bezpośrednio po prezentacji czeka nas niezwykle interesująco zapowiadająca się dyskusja panelowa.

Z uwagi na wprowadzenie ograniczeń epidemicznych i konieczność zachowania wzmożonej ostrożności w organizacji spotkań i wydarzeń biznesowych, kierując się Państwa bezpieczeństwem, tegoroczna – XVIII edycja Kongresu odbędzie się w formule zdalnej.

Centrum AMRON jest współorganizatorem wydarzenia.

Więcej informacji, agenda i formularz zgłoszeniowy dostępny jest pod adresem: aleBank.pl/KFNM

Rekordowy rok w hipotekach i dalsze wzrosty cen mieszkań

Chociaż rok 2021 jeszcze się nie skończył, to wiadomo już, że wyniki segmentu kredytów mieszkaniowych będą najwyższe w historii. W ciągu III kwartałówbanki udzieliły łącznie 192 tys. nowych kredytów mieszkaniowych o wartości 63 mld zł, a wartość całego portfela przekroczyła barierę 500 mld zł. Kwartalnemu wzrostowi liczby i wartości nowych kredytów towarzyszyło zwiększenie średniej wartości kredytu, która wyniosła 340 tys. zł. Dalsze wzrosty odnotowano w sferze transakcyjnych cen mieszkań we wszystkich lokalizacjach, a na rynku najmu mieszkaniowego mamy już wyraźne odwrócenie trendu.

Mimo, że trzeci kwartał bieżącego roku przyniósł zaostrzenie kryteriów polityki kredytowej przez część banków, związane przede wszystkim z wejściem w życie znowelizowanej Rekomendacji S,trend dynamicznego wzrostu akcji kredytowej obserwowany w poprzednich kwartałach nie został zahamowany. Od początku lipca do końca września banki udzieliły 68 353 nowych kredytów mieszkaniowych o łącznej wartości 23,229 mld zł, co oznacza kwartalny wzrost odpowiednio o 2% i 4,94%. Skala akcji kredytowej jest dobrze widoczna w odniesieniu do III kwartału poprzedniego roku, bo w porównaniu z tamtym okresem odnotowano wzrost liczby nowych kredytów mieszkaniowych o 40,12%, a wartości aż o 64,27%.

Łączna wartość portfela kredytów mieszkaniowych w Polsce po raz pierwszy przekroczyła właśnie 500 mld zł, a liczba czynnych umów kredytowych wzrosła do 2 538 814 sztuk. W ostatnim kwartale średnia wartość udzielonego kredytu hipotecznego wzrosła o 2,88%, osiągając wartość prawie 340 tys. złotych. W ciągu poprzedzających 12 miesięcy, wzrost ten wyniósł jednak aż 17,24%, a przeciętna wysokość nowo udzielonego kredytu wzrosła nominalnie o blisko 50 tys. zł.

Utrzymująca się w trzecim kwartale niska – na poziomie 0,1% – stopa referencyjna zachęcała do sięgania po relatywnie tani kredyt hipoteczny, a z drugiej strony rosnący poziom inflacji skłaniał do inwestowania posiadanych oszczędności w nieruchomości. Już teraz wiadomo, że rok 2021 będzie rekordowym pod względem rozmiaru akcji kredytowej, która przekroczyła nasze wcześniejsze prognozy.192 tys. kredytów o wartości 63,3 mld złotych już jest najwyższym wynikiem w historii. A przed nami jeszcze ostatni kwartał 2021 roku. Od dalszych decyzji Rady Polityki Pieniężnej może zależeć, czy przekroczymy jako sektor bankowy poziom 250 tys. udzielonych kredytów, ale przekroczenie poziomu 80 mld złotych dla nowego portfela kredytów mieszkaniowych wydaję się być bardzo realne. W każdym razie, po ostatnich decyzjach rady i przy rozpędzonej inflacji, nowi kredytobiorcy powinni natomiast poważnie rozważyć kredyt ze stałą stopą procentową – mówi dr Jacek Furga, Prezes Centrum Prawa Bankowego i Informacji, Przewodniczący Komitetu ds. Finansowania Nieruchomości Mieszkaniowych Związku Banków Polskich.

Na rynku mieszkaniowym kontynuowane były nadal dynamiczne wzrosty cen transakcyjnych. Średnia cena transakcyjna w Warszawie na koniec trzeciego kwartału 2021 roku wyniosła 10 738 zł/m2 i była wyższa o 5,03% w odniesieniu do wartości notowanej w poprzednim kwartale oraz o 12,23% w odniesieniu do analogicznego okresu roku 2020. Wzrosty cen w pozostałych monitorowanych lokalizacjach sięgały od 4% do prawie 8% w skali kwartału oraz od 8% do prawie 14% w skali roku.

W trzecim kwartale bieżącego roku nastąpił również wyraźny zwrot w trwającym od roku spadkowym trendzie czynszów najmu we wszystkich badanych lokalizacjach. W porównaniu do wysokości średnich czynszów notowanych w II kwartale 2021 r., najwyższe wzrosty zanotowano w Warszawie i Krakowie – odpowiednio o 8,54% i 8,22%.

Trwałość zmian na rynku najmu w kolejnych kwartałach zależy od ewentualnych obostrzeń wprowadzanych przez rząd w związku z szalejącą już czwartą falą pandemii. Trudny do oszacowania na dziś jest również potencjalny wpływ rozwiązań wprowadzanych przez rząd w ramach Polskiego Ładu zarówno na wynajem mieszkań, jak również na zaciąganie kredytów hipotecznych. W ocenie Centrum AMRON te rozwiązania nie sprzyjają wyhamowaniu cen mieszkań.

Możliwość budowania domów bez pozwolenia i jakiejkolwiek kontroli przyczyni się do dalszego wzrostu cen gruntów oraz materiałów budowlanych. Gwarancja wkładu własnego dla potencjalnych kredytobiorców może – jak szacuje rząd – zwiększyć liczbę sięgających po kredyt o 80 tys. rocznie. W takie liczby nie wierzę, ale każdy wzrost popytu na malejącą liczbę nowo uruchamianych inwestycji mieszkaniowych przez deweloperów skutek może mieć tylko jeden. Dalszy wzrost cen. – komentuje dr Jacek Furga.

Jak zauważają bowiem eksperci Centrum AMRON, deweloperzy sygnalizujący coraz trudniejszy dostęp do nowych gruntów pod inwestycje rozpoczęli w trzecim kwartale 2021 roku budowę o 15,15% mniej mieszkań niż kwartał wcześniej. Liczba mieszkań, których budowę rozpoczęto, plasowała się praktycznie na poziomie sprzed roku. W tym samym czasie deweloperzy uzyskali o 8,20% mniej pozwoleń budowlanych niż w poprzednim kwartale, choć była to liczba o 17,85% wyższa niż przed rokiem.

W aktualnej sytuacji ostrożnie podchodzimy do pomysłu gwarancji dla kredytobiorców, czyli kredytów bez „własnego” wkładu własnego.Taki kredyt będzie miał wyższą marżę, a ze względu na brak wkładu własnego, jego wysokość będzie wyższa, co zwiększy wysokość miesięcznych obciążeń. Otwarcie się na klientów ze zwiększonym ryzykiem, bo mówimy o osobach, które nie zdołały zaoszczędzić własnych pieniędzy będzie z konieczności ostrożne. Zwiększenie dostępności do mieszkań jest potrzebne i wymaga niezbędnych rozwiązań systemowych – długoterminowych i powszechnych, w tym rozwiązań promuja?cych kredyty o stałej stopie, wspieranie emisji listo?w zastawnych o stałej stopie, a także wspieraja?cych oszcze?dzanie na cele mieszkaniowe, kto?re pozwalałoby m.in. właśnie gromadzić wkład własny potencjalnych kredytobiorco?w – podsumowuje dr Jacek Furga.

Najnowsza edycja Raportu AMRON-SARFiN dostępna jest tutaj.

Kredyty mieszkaniowe z gwarancją rządową

We wtorek 16 listopada br. Prezydent Andrzej Duda podpisał
ustawę o gwarantowanym kredycie mieszkaniowym, która jest częścią pakietu
rozwiązań Polskiego Ładu i przewiduje pomoc państwa przy spłacie kredytów
mieszkaniowych.

Zgodnie z ustawą państwo za pośrednictwem BGK będzie gwarantować do 20 proc. kwoty kredytu, nie więcej
jednak niż 100 tys. zł. Gwarantowany kredyt mieszkaniowy może zostać udzielony
na zakup lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego, wkład budowlany albo
finansowanie kosztów budowy domu jednorodzinnego, w tym kosztów nabycia
działki. Minimalny okres spłaty gwarantowanego kredytu mieszkaniowego wynosił
będzie 15 lat.

Ustawa określa maksymalny limit ceny w przeliczeniu na 1 m2
powierzchni użytkowej finansowanego mieszkania, który jest zróżnicowany w
zależności od tego, czy nieruchomość jest nabywana na rynku pierwotnym czy na
rynku wtórnym oraz od tego gdzie położona jest nieruchomość.

Ustawa określa również limit powierzchni nabywanej
nieruchomości w zależności od liczby dzieci w gospodarstwie domowym.

Ustawa wprowadza ograniczenia dotyczące posiadania prawa
własności do lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego innego niż
finansowany przy wykorzystaniu gwarantowanego kredytu mieszkaniowego.

BGK będzie jednorazowo spłacał część gwarantowanego kredytu
mieszkaniowego w związku z urodzeniem się dziecka. Będzie to tzw. spłata
rodzinna, która wyniesie 20 tys. zł w przypadku powiększenia gospodarstwa
domowego o drugie dziecko i 60 tys. zł w przypadku powiększenia gospodarstwa
domowego o trzecie albo kolejne dziecko.

Zapewnieniu warunków realizacji rozwiązań zawartych w ustawie
służyć ma utworzony w BGK Rządowy Fundusz Mieszkaniowy, jako źródło
finansowania dokonywanych przez BGK spłat rodzinnych z tytułu urodzenia dziecka
oraz kosztów i wydatków z tytułu udzielonych gwarancji wkładu własnego dla
udzielanych gwarantowanych kredytów mieszkaniowych. Fundusz ma być finansowany środkami
budżetowymi oraz opłatami prowizyjnymi z tytułu gwarancji udzielanych w ramach
Funduszu.

Ustawodawca zakłada, że gwarantowane kredyty mieszkaniowe będą
udzielane do końca 2030 r.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 6 miesięcy od dnia
ogłoszenia.

Źródło: Prezydent.pl

BIK uruchamia Program Piaskownicy Technologicznej BIK HUB

Biuro Informacji Kredytowej, największa baza informacyjna sektora finansowego w Polsce, uruchamia Program BIK HUB – piaskownicę technologiczną, adresowaną do przedsiębiorców z sektora finansów, a także innych segmentów rynku, startupów, fintechów. Program rusza 3 listopada 2021 r. wraz pierwszą inicjatywą BIK Open API – nowatorską platformą, która integruje dane z wielu źródeł, od różnych podmiotów, działających w obszarach nieruchomości, finansów, ubezpieczeń, badań konsumenckich, digital marketingu oraz data science. Uczestnictwo w piaskownicy stwarza szansę praktycznej weryfikacji prototypowych rozwiązań oraz uzyskanie profesjonalnej oceny potencjału biznesowego pomysłu przed wprowadzeniem na rynek.

Program realizowany jest w zgodzie z misją społecznej odpowiedzialności biznesu, upowszechnia wiedzę o nowych technologiach oraz aktywnie wspiera przedsiębiorczość.

– Program BIK HUB, którego głównym elementem jest piaskownica technologiczna, to przestrzeń badawcza, służąca profesjonalnej weryfikacji rzeczywistych potrzeb i reakcji rynku na projektowane rozwiązanie informatyczne. Pierwszą inicjatywą w ramach Programu BIK HUB jest pilotaż BIK Open API, platformy integrującej dane z wielu źródeł. To prosty dostęp do szerokiego wachlarza informacji w oparciu o geolokalizację. To także dostęp do zintegrowanych danych różnych podmiotów, działających w obszarze nieruchomości, finansów, ubezpieczeń, badań konsumenckich, digital marketingu i data science. Informacje te mogą posłużyć zarówno do budowy lub zwiększenia dokładności analiz, czy tworzenia segmentacji, ale również do oszacowania potencjału wybranej lokalizacji, biorąc pod uwagę wiele wymiarów opisanych danymi integrowanymi przez BIK – wyjaśnia dr Mariusz Cholewa, prezes zarządu Biura Informacji Kredytowej.

– Wartością dodaną uczestnictwa w naszej piaskownicy jest również ocena potencjału biznesowego zgłaszanych pomysłów, a także konsultacje specjalistów na każdym etapie testów podkreśla prezes BIK.

BIK dostrzega nowy potencjał rozwoju usług

BIK od ponad 20 lat zarządza unikalnym zbiorem danych oraz jest głównym źródłem informacji kredytowej i gospodarczej w Polsce. W ciągu ostatnich kilku lat BIK wprowadził wiele rozwiązań podnoszących bezpieczeństwo i efektywność procesów kredytowych oraz dających wygodny dostęp do usług przez siebie świadczonych przy wykorzystaniu nowych technologii. Przykładem są sektorowe platformy, służące m.in. wykrywaniu fraudów w czasie rzeczywistym, ograniczeniu strat finansowych w sektorze finansowym z tytułu transakcji oszukańczych i nieautoryzowanych. Systemowe rozwiązania BIK przynoszą wymierne korzyści biznesowe – wspierają procesy ograniczenia ryzyka w instytucjach finansowych, a bezpieczny dostęp i aktywność w czasie rzeczywistym zapewniają dzięki zastosowaniu innowacyjnych rozwiązań np. w ramach Platformy Antyfraudowej czy Platformy Blockchain BIK, analiz scoringowych z wykorzystaniem Sztucznej inteligencji (IA), czy uczenia maszynowego (ML).

Uruchamiając piaskownicę technologiczną wraz z pilotażem platformy integracji danych BIK Open API, BIK poszerza grupę odbiorców usług o kolejne sektory gospodarki. To ważny krok w kierunku tworzenia nowej wartości biznesowej, dzięki wykorzystaniu potencjału najnowszych technologii i wiedzy eksperckiej w budowaniu innowacyjnych rozwiązań.

BIK Open API – nowatorski koncept integrujący różne źródła danych

Platforma BIK Open API umożliwia łatwy dostęp jej użytkownikom do pozyskania szeregu danych i usług z jednego miejsca. Umożliwi np. weryfikację firm, ujętych w bazach publicznych takich jak KRS, REGON, CEiDG oraz w bazie Rejestru Dłużników BIG InfoMonitor. Platforma również ułatwi dostęp do informacji o cechach wybranych lokalizacji, np. o typie zabudowy, średnich cenach nieruchomości czy najmu, o specyfice i preferencjach zakupowych mieszkańców, a także o statystykach dotyczących przestępczości i wypadków drogowych itd.

Dane historyczne na temat preferencji zakupowych, zachowań konsumenckich, czy deklaracji związanych z ich przyszłymi decyzjami zakupowymi, pozwolą z dużą dokładnością tworzyć scenariusze aktywności sprzedażowych, aktywności marketingowych, wykorzystujących ścieżki „customer journey” dla określonych obszarów, lokalizacji i grup klientów.

Dostęp do Platformy BIK Open API pozwoli na wyszukiwanie tzw. POI, czyli Points of Interest i pomoże w ustalaniu ich odległości od określonego punktu adresowego. Ponadto, w ramach BIK Open API dostępne będą usługi opcjonalnie wzbogacone o statystyki kredytowe w ujęciu geograficznym, oparte o wybrane dane z bazy BIK, na podstawie wskazanego adresu lub współrzędnych, produktów kredytowych czy określonych usług wykorzystujących, tzw. scoring lokalizacji „geo-score”.

Dostęp do wielu danych źródłowych w jednym miejscu – na etapie pilotażowego wdrożenia BIK Open API – jest możliwe dzięki współpracy m.in. z Centrum AMRON.

Partnerzy Strategiczni Programu BIK HUB

Inicjatywę tworzenia nowych i innowacyjnych modeli usług, kierowanych do przedsiębiorców z sektora finansów oraz z nowych segmentów rynku – startupów czy fintechów, współtworzą strategiczni partnerzy Programu BIK HUB. Są nimi Microsoft, Szkoła Główna Handlowa w Warszawie oraz Fundacja Fintech Poland.

– Dzięki Partnerom Programu BIK HUB wzmacniamy technologiczną wartość oraz merytoryczny charakter przedsięwzięcia BIK. Tym, co nas łączy jest misja społecznej odpowiedzialności biznesu, polegająca na tworzeniu szans rozwoju dla pomysłowych, zdolnych startupów czy fintechów – idea wspierania przedsiębiorców z różnych dziedzin gospodarki. W ramach platformy dostępowej BIK Open API, wspólnie możemy kreować nowe standardy wykorzystania i integracji danych. Merytoryczna wiedza i doświadczenie zarówno ekspertów BIK, jak i naszych Partnerów, będą służyć upowszechnianiu wiedzy o technologiach i edukacji w ramach planowanych w Programie BIK HUB spotkań, warsztatów innowacyjnych oraz wydarzeń, takich jak webinary, hackathony czy case studies – dodaje prezes BIK.