Raport AMRON-SARFiN 3/2024 – stabilizacja na rynku

Polskie banki w okresie od lipca do września 2024 r. zawarły 45 897 nowych umów kredytowych na łączną kwotę 19,315 mld zł, co oznacza wzrost o 12,63% rok do roku. Poprawa jakości portfela kredytów mieszkaniowych i stopniowa elastyczność warunków finansowania oferowanych przez banki to sygnały stabilizujące rynek, mimo wciąż wysokich kosztów kredytów i dynamicznych zmian cen nieruchomości.

W III kwartale 2024 roku na rynku mieszkaniowym i kredytów hipotecznych nadal panowała atmosfera wyczekiwania. Mimo utrzymującego się wysokiego popytu transakcje blokowały wysokie ceny, ograniczona zdolność kredytowa Polaków oraz niepewność co do rządowych programów wsparcia, takich jak „Kredyt 0%”. Wielu potencjalnych nabywców wstrzymywało się z decyzjami, licząc na spadek cen mieszkań i stóp procentowych. Inwestorzy również ograniczyli swoją aktywność, zniechęceni spadkiem rentowności wynikającym z wcześniejszych wzrostów cen.

Decyzjom o zaciąganiu kredytu mieszkaniowego sprzyjają obecnie sygnały o poprawie warunków gospodarczych – od odwrócenia trendu wzrostowego inflacji, przez nieznaczne obniżki oprocentowania nowych kredytów, po łagodniejsze kryteria zdolności kredytowej w części banków – mówi dr Jacek Furga, przewodniczący Komitetu ds. Finansowania Nieruchomości Związku Banków Polskich i prezes zarządu Centrum Prawa Bankowego i Informacji. – Dodatkowo stabilizacja cen mieszkań i coraz szersza oferta rynkowa zachęcają do podejmowania decyzji o zakupie. Od dwóch lat obserwujemy stabilny wskaźnik dostępności mieszkaniowej IDM, co wskazuje na stopniową poprawę w obszarze finansowania nieruchomości. To wszystko buduje fundamenty dla dalszego ożywienia rynku.

W III kwartale 2024 roku polskie banki zawarły 45 897 nowych umów kredytowych na łączną kwotę 19,315 mld zł. Oznacza to wzrost liczby udzielonych kredytów o 1,02% w stosunku do II kwartału 2024 roku oraz o 12,63% rok do roku. Wartość nowych kredytów zwiększyła się o 1,03% kwartalnie i jest to wynik prawie o 22% lepszy w porównaniu do analogicznego okresu poprzedniego roku, kiedy startował „Bezpieczny Kredyt 2%”.

Liczba czynnych umów kredytowych wyniosła 2,267 mln, co oznacza spadek o 0,54% w porównaniu do poprzedniego kwartału i o 1,08% rok do roku. Ogólna kwota zadłużenia z tytułu kredytów mieszkaniowych wzrosła jednak o 1% kwartalnie, osiągając poziom 493,210 mld zł.

Średnia wartość udzielonego kredytu mieszkaniowego wzrosła o 8,69% rok do roku i wyniosła 421 695 zł. Zwiększył się także udział kredytów z wysokim wskaźnikiem LtV (od 80%), co wskazuje na rosnącą elastyczność warunków finansowania oferowanych przez banki.

Po raz kolejny odnotowano poprawę jakości portfela kredytów mieszkaniowych. Udział kredytów zagrożonych spadł do poziomu 1,69%, co oznacza zmniejszenie o 0,23 p.p. w porównaniu do II kwartału 2024 roku oraz o jedną czwartą rok do roku. Kredyty we franku szwajcarskim również zanotowały spadek udziału zagrożonych umów o 3,81 p.p. w ujęciu kwartalnym.

Pomimo stabilnych stóp procentowych oraz umiarkowanego wzrostu wynagrodzeń, dostępność mieszkań w największych polskich miastach pozostaje wyzwaniem. Indeks Dostępności Mieszkaniowej M3 wzrósł do poziomu 132,69 pkt., jednak wciąż poniżej historycznych średnich. Średnie ceny transakcyjne mieszkań w Warszawie osiągnęły poziom 14 548 zł/m?, co oznacza wzrost o 1,89% w ujęciu kwartalnym i 12,01% rok do roku.

Najnowsza edycja Raportu AMRON-SARFiN dostępna jest tutaj.

Fotorelacja z XX Kongresu Finansowania Nieruchomosci

Już po raz dwudziesty w podwarszawskim Józefowie spotkali się przedstawiciele sektora finansowego, firm deweloperskich, administracji publicznej oraz eksperci rynku mieszkaniowego, by dyskutować o najważniejszych problemach polskiego mieszkalnictwa i finansowania tej branży. Gości, przybyłych na XX Kongres Finansowania Nieruchomości, przywitał prezes Związku Banków Polskich, dr Tadeusz Białek.

Podczas XX Kongresu Finansowania Nieruchomości (24-25.10.2024) odbyła się uroczystość wręczenia Nagrody SZKLANE DOMY 2024. Tegorocznym Laureatem nagrody został prof. dr hab. Marek Bryx, wybitny znawca polityki mieszkaniowej, rynku nieruchomości i metod finansowania inwestycji mieszkaniowych, a także problematyki rewitalizacji i innowacji w miastach.

W trakcie obrad dyskutowano na temat dostępności kredytów w Polsce, o wpływie zmian demograficznychna potrzeby mieszkaniowe Polaków, o wymogach regulacyjnych z obszaru ESG, poruszano także problematykę roli deweloperów w kreowaniu rynku mieszkaniowego, znaczenia informacji na rynku (również w kontekście planowanych i przyszłych programów rządowych), roli banków spółdzielczych w finansowaniu mieszkalnictwa oraz ostrożnej wartości nieruchomości w kontekście nowych regulacji europejskich.

Szczegółowe relacje z obrad znajdą Państwo na łamach portalu Bank.pl, a my zapraszamy do obejrzenia galerii zdjęć z tego wydarzenia oraz filmu podsumowującego to wydarzenie.

XX Jubileuszowy Kongres Finansowania Nieruchomości

Zapraszamy serdecznie do udziału w tegorocznym, jubileuszowym XX Kongresie Finansowania Nieruchomości!

Od 20 lat wymieniamy się doświadczeniami związanymi z odpowiedzią sektora bankowego na potrzeby mieszkaniowe Polaków, finansowaniem zarówno budowniczych, jak i nabywców mieszkań w Polsce, polityką państwa w obszarze zaspokajania potrzeb mieszkaniowych obywateli i rolą sektora bankowego w tej polityce, jak i z nowymi wyzwaniami co i rusz stawianymi przez regulatorów krajowych i unijnych.

Tegoroczna edycja skupi się na kluczowych wyzwaniach i perspektywach rynku kredytowego i mieszkaniowego w Polsce. Po okresie rekordowych wyników akcji kredytowej w 2021 roku, a następnie zapaści w 2022, tematyka Kongresu będzie obejmować nowe rządowe programy mieszkaniowe, możliwe instrumenty kredytowe oraz zmieniającą się ofertę deweloperów.

Kongres odbędzie się w dniach 24-25 października 2024 roku w Centrum Konferencyjnym Hotelu Holiday Inn w Józefowie, k/Warszawy.

Szczegółowa agenda oraz informacje dotyczące rejestracji dostępne są na portalu Bank.pl

Do zobaczenia!

Szósta edycja Raportu o najmie studenckim

Po raz szósty Centrum AMRON, we współpracy z zespołem Fundacji Warszawski Instytut Bankowości, oddaje do rąk czytelników raport Studenci na rynku nieruchomości. Analiza została przeprowadzona na podstawie wyników ponad 1 000 ankiet zebranych od studentów studiów stacjonarnych i niestacjonarnych, pierwszego i drugiego stopnia, studiujących na uczelniach publicznych i prywatnych.

56% respondentów tegorocznego badania wskazało, że wydatki związane z najmem zakwaterowania pozostały na zbliżonym do ubiegłorocznego poziomie lub co najmniej nie wzrosły. Pozostałe 44% studentów odpowiedziało, że ich miesięczne wydatki w ostatnim czasie uległy podwyższeniu, przy czym większość z nich wskazała, że skala wzrostu nie przekroczyła poziomu 10%. Jednocześnie koszt najmu pozostaje zdecydowanie najważniejszym czynnikiem wyboru miejsca zamieszkania wskazywanym przez studentów.

Tegoroczne badanie zostało zrealizowane w semestrze letnim roku akademickiego 2023/2024, w okresie od marca do czerwca 2024 roku, obejmując studentów z 23 uczelni zlokalizowanych w 14 miastach. Większość uczestników badania to studenci studiów I stopnia. Stanowili oni ponad 82% wszystkich ankietowanych, 15 % stanowili studenci studiów II stopnia natomiast pozostałe 3% to studenci jednolitych, pięcioletnich studiów magisterskich. Dominujący tryb studiów to stacjonarny, w którym studiowało ponad 85% ankietowanych. Mniejszość stanowili studenci niestacjonarni, często z grupy starszych roczników.

Najpopularniejszą opcją zakwaterowania wybieraną przez studentów jest wynajem mieszkania lub domu wspólnie z drugą osobą. Na taką formę zamieszkania zdecydowało się 42% ankietowanych studentów, 23% studentów wybrało wynajem pokoju w lokalu mieszkalnym/domu natomiast około 10% ankietowanych samodzielnie wynajmuje mieszkanie lub dom. 23% studentów korzysta z zakwaterowania w akademiku uczelnianym lub prywatnym. Te prowadzone przez uczelnie są zdecydowanie popularniejsze i bardziej dostępne.

Podobnie jak w ubiegłym roku, w przypadku prawie 30% studentów opłaty za zakwaterowanie mieściły się w przedziale od 750 do 1000 zł. Rośnie jednak udział respondentów deklarujących miesięczne koszty zakwaterowania we wszystkich kategoriach powyżej 1000 zł. Łącznie, taki poziom miesięcznych kosztów zamieszkania zadeklarowało w tegorocznej ankiecie 38% respondentów. W skali roku był to wzrost o 10 punktów procentowych.

Podobnie jak w latach poprzednich raport zawiera również informacje o istotnych dla studentów czynnikach, branych pod uwagę przy podejmowaniu przez nich decyzji o wyborze zakwaterowania. Czynnikiem najczęściej wskazywanym przez respondentów był naturalnie koszt najmu, jednak niewiele mniejsze znaczenie okazuje się mieć dostępność komunikacyjna lokalizacji oraz możliwość łatwego i szybkiego dostępu do uczelni. Nieco mniejsze, choć nadal wysokie znaczenie dla studentów okazały się mieć: standard lokalu czy poziom bezpieczeństwa.

W Raporcie „Studenci na rynku nieruchomości 2024” przedstawiono również szereg analiz dotyczących m.in.:

  • standardu najmowanych nieruchomości,
  • źródeł finansowania kosztów związanych z najmem nieruchomości,
  • źródeł informacji o nieruchomościach przeznaczonych na wynajem,
  • planów mieszkaniowych studentów,

a także zbiór najważniejszych informacji o najmie okazjonalnym, formie najmu stosunkowo rzadko wybierana przez studentów. Te formę zabezpieczenia lokum zadeklarowało w tegorocznej ankiecie zaledwie 11% respondentów.

Najnowsza edycja raportu „Studenci na rynku nieruchomości” dostępna jest tutaj.

Raport AMRON-SARFiN 2/2024: Spadki na rynku kredytów mieszkaniowych, ale z perspektywą wzrostu

II kwartał 2024 r. przyniósł wyraźny spadek aktywności na rynku kredytów mieszkaniowych, zarówno pod względem liczby, jak i wartości nowo udzielonych kredytów. W okresie od kwietnia do czerwca 2024 r. banki w Polsce zawarły 45 434 umowy kredytowe na łączną kwotę 19,118 mld zł. W porównaniu z I kwartałem 2024 r. oznacza to spadek o 29,56% w liczbie udzielonych kredytów oraz o 28,87% w ich wartości.

Głównymi przyczynami obserwowanego spadku były zaostrzenie kryteriów udzielania kredytów przez banki oraz brak jednoznacznych deklaracji w sprawie nowych programów dopłat do kredytów hipotecznych. Rynek mieszkaniowy znajduje się w fazie wyczekiwania, gdzie potencjalni nabywcy zastanawiają się, czy skorzystać z dostępnych ofert kredytowych, czy poczekać na ewentualne wprowadzenie nowych programów wsparcia lub na spadek cen mieszkań. Wpływ na rynek kredytów mieszkaniowych miały także decyzje Rady Polityki Pieniężnej o utrzymaniu stóp procentowych NBP na poziomie 5,75%. Nie bez znaczenia pozostaje również widoczne osłabienie aktywności sektora deweloperskiego, co przyczyniło się do ograniczenia podaży nowych mieszkań na rynku.

Na dzień 30 czerwca 2024 r. w spłacie pozostawało 2 279 387 kredytów mieszkaniowych. Łączne zadłużenie polskich gospodarstw domowych z tytułu kredytów mieszkaniowych na koniec II kwartału 2024 roku wyniosło 488,306 mld zł, wobec 483,981 mld zł na koniec poprzedniego kwartału.

W II kwartale 2024 r. odnotowano znaczący spadek sprzedaży nowych kredytów mieszkaniowych w porównaniu z poprzednim kwartałem, zarówno w ujęciu ilościowym, jak i wartościowym. Od kwietnia do czerwca 2024 r. banki w Polsce zawarły 45 434 umowy kredytowe z przeznaczeniem na cele mieszkaniowe, czyli o 29,56% (19 070 umów) mniej niż w I kwartale 2024 r. Łączna wartość udzielonych kredytów wyniosła 19,118 mld zł, co oznacza spadek o 28,87% (nominalnie o 7,758 mld zł). Średnia wartość kredytu mieszkaniowego w II kwartale 2024 r. wzrosła do 423 336 zł, a więc o 5 951 zł (1,43%) w porównaniu z poprzednim kwartałem.

Powoli zmierzamy do odwrócenia trendu kurczenia się liczebności portfela czynnych umów kredytowych. Spadek liczby czynnych umów kredytowych do poziomu 2,279 mln wyniósł w II kwartale już tylko 0,5%. Do odwrócenia trendu doszło natomiast jeśli chodzi o wartość łączną portfela kredytów mieszkaniowych. Po raz pierwszy od początku roku 2022 wzrosło, choć na razie nieznacznie, bo tylko o 0,89% do kwoty 488,306 mld złotych łączne zadłużenie hipoteczne. Oznacza to wyraźnie osłabienie trendu wcześniejszej spłaty kredytów udzielonych w poprzednich latach, przy systematycznym wzroście przeciętnej wartości kredytu mieszkaniowego, która w II kwartale 2024 roku osiągnęła poziom 423 336 zł. W skali jednego roku to wzrost o 15,62% (nominalnie o ponad 57 tys. zł). To efekt rosnących cen, ale również wyższej zdolności kredytowej kredytobiorcówmówi dr Jacek Furga, przewodniczący Komitetu ds. Finansowania Nieruchomości Związku Banków Polskich i prezes zarządu Centrum Prawa Bankowego i Informacji Sp. z o.o.

W II kwartale 2024 r., mimo ogólnego spadku na rynku kredytów, sektor budownictwa mieszkaniowego wykazał pewne oznaki ożywienia. Według danych GUS, w okresie od kwietnia do czerwca rozpoczęto budowę 62 294 mieszkań, co stanowi wzrost o 3,69% w porównaniu z poprzednim kwartałem. Liczba wydanych pozwoleń na budowę również wzrosła, osiągając 73 323, co jest wynikiem o 4,8% wyższym niż w I kwartale 2024 r. Liczba mieszkań oddanych do użytkowania spadła nieznacznie, o 2,12%, do poziomu 47 260 lokali. Na sytuację na rynku kredytowym i mieszkaniowym z ostrożnością zareagowali inwestorzy. Deweloperzy rozpoczęli budowę 38 597 mieszkań, co stanowi spadek o 8,09% w porównaniu z poprzednim kwartałem, ale jednocześnie oznacza wzrost o 57,28% w porównaniu z analogicznym okresem w 2023 r. Nieco mniejszy spadek odnotowano w przypadku liczby wydanych pozwoleń na budowę mieszkań, których w II kwartale było 50 163, czyli o 1,72% mniej niż w poprzednim kwartale, ale o 28,07% więcej niż rok wcześniej.

Ceny transakcyjne mieszkań w największych polskich miastach nadal rosły w II kwartale 2024 r. Największy wzrost odnotowano we Wrocławiu, gdzie ceny wzrosły o 6,55%, osiągając poziom 11 659 zł/m?. W Krakowie ceny wzrosły o 5,71% do poziomu 13 020 zł/m?, co czyni to miasto jednym z najdroższych w Polsce. W Warszawie ceny również wzrosły, choć nieco mniej, o 2,08%, co oznacza średnią cenę transakcyjną na poziomie 14 278 zł/mkw. Podobne tendencje zaobserwowano także w Poznaniu, gdzie ceny wzrosły o 3,04%, osiągając poziom 10 102 zł/mkw.

Na rynku najmu mieszkań w Polsce II kwartał 2024 r. przyniósł nieznaczne wzrosty. Najwyższe zanotowano w Krakowie (o 1,51%) i Katowicach (o 1,06%), gdzie średni czynsz najmu wzrósł odpowiednio o 27 zł i 13 zł. W Warszawie średni czynsz najmu wyniósł 2 243 zł, co stanowi wzrost o 0,76% w porównaniu do poprzedniego kwartału. Warto zaznaczyć, że jedynym miastem, w którym odnotowano spadek czynszu, był Wrocław, gdzie średni czynsz obniżył się o 1,76%.

Najnowsza edycja Raportu AMRON-SARFiN dostępna jest tutaj.

Raport AMRON-SARFiN 1/2024: rośnie zdolność kredytowa i wartość kredytów hipotecznych

Pierwszy kwartał 2024 r. na rynku kredytów hipotecznych przyniósł spadek liczby udzielonych kredytów hipotecznych o 6,33%, w porównaniu do końca roku 2023. Wartość kredytów udzielonych w tym okresie była niższa o 4,52% od wartości notowanej w IV kwartale 2023 roku, jednak w porównaniu do wyników analogicznego okresu ubiegłego roku wzrosła aż o 259,67%. Wzrosła również zdolność kredytowa Polaków, głównie za sprawą rosnących wynagrodzeń, w sytuacji utrzymywania się stabilnych, choć wysokich stóp procentowych i spadającej inflacji.

W I kwartale 2024 r. Polacy zawarli łącznie 64 504 umowy kredytowe na cele mieszkaniowe, co stanowiło ponad sześcioprocentowy spadek ich liczby w stosunku do IV kwartału 2023 r. Połowę tych kredytów stanowiły zobowiązania w ramach rządowego programu Bezpieczny Kredyt 2%, które nie zostały zrealizowane w roku poprzednim, a sam spadek jest związany z wyjątkowo wysoką akcją kredytową w końcówce 2023 r., pobudzaną wyborczym hitem, jakim był Bezpieczny Kredyt 2%. O 4,52% w relacji do poprzedniego kwartału zmniejszyła się także łączna wartość udzielonych kredytów i wynosiła 26,876 mld zł. Pomimo spadków kwartalnych, rynek zanotował oczywisty wzrost w porównaniu do analogicznego okresu 2023 r., kiedy to akcja kredytowa była na znacznie niższym poziomie – wartość udzielnych kredytów mieszkaniowych wzrosła o 193,63%, a ich wartość o prawie 260%.

Początek roku 2024 r. to także wzrost zdolności kredytowej Polaków, czego odzwierciedleniem jest wyższy o 2,38 pkt. niż w IV kwartale 2023 r. Indeks Dostępności Mieszkaniowej, utrzymujący się obecnie na poziomie 131,07 pkt.

– Podejmowaniu decyzji o zaciąganiu kredytu mieszkaniowego sprzyja psychologiczne oswojenie się z co prawda wysokim, lecz stabilnym poziomem inflacji i stóp procentowych, zwłaszcza w kontekście pojawiających się w przestrzeni publicznej opinii ekspertów o spodziewanych obniżkach stóp procentowych NBP. Nawet jeśli perspektywa czasowa tej obniżki liczona jest w kwartałach, a nie miesiącach. Nie bez znaczenia jest również wzrost wynagrodzeńkomentuje dr Jacek Furga, przewodniczący Komitetu ds. Finansowania Nieruchomości Związku Banków Polskich i prezes Centrum Procesów Bankowych i Informacji Sp. z o.o.

Na rynku kredytów hipotecznych zauważono zmniejszającą się liczbę czynnych umów kredytowych, która od stycznia 2022 roku jest mniejsza o 257 tys. i wynosi 2 291 tys., a przeciętna wartość portfela zmalała o ponad 27 mld złotych – do kwoty 484 mld zł. Oznacza to, że jest obecnie więcej spłacanych kredytów niż nowo udzielanych. Spadek nie dotyczy jednak przeciętnej wartości kredytów mieszkaniowych w I kwartale 2024 r., która wyniosła 417 385 zł i jest wyższa o 23% w skali roku, czyli nominalnie o 78 tys. zł.

Pierwszy kwartał 2024 r. przyniósł również pewne niepokojące obserwacje, w tym m.in. wzrost udziału kredytów o wskaźniku LtV powyżej 80%, odnotowany już szósty raz z rzędu.

Odsetek kredytów o wskaźniku LtV powyżej 80% wzrósł ponad dwukrotnie z poziomu 17% w roku 2022 do poziomu 38,30%. To oczywisty skutek kolejnego produktu poprzedniego rządu – gwarancji rządowej dla brakującego wkładu własnego kredytobiorcy. Ale to jednocześnie jeden z sygnałów psucia rynku kredytów hipotecznych. Wkład własny kredytobiorcy pełnił i powinien pełnić nadal istotną rolę dotyczącą oceny zdolności kredytowej potencjalnego kredytobiorcy ostrzega dr Jacek Furga.

Jako oznakę słabszej kondycji finansowej nowych kredytobiorców wymienia się także wydłużanie zapadalności nowo udzielanych kredytów. W I kwartale 2024 r. o 4,16 p.p. spadły udziały kredytów o okresie zapadalności do 15 lat i jednocześnie o 4,17 p.p. wzrosła wysokość udziału kredytów o okresie zapadalności między 25 i 35 lat. Ponadto, podczas gdy spada udział kredytów zagrożonych w portfelu kredytów mieszankowych i stanowi 2,14%., to w przypadku tzw. kredytów frankowych udział zagrożonych kredytów wyniósł aż 16,02% i podnosi się w stosunku do poprzedniego kwartału o 3,65 p.p. Specjaliści uważają, że przyczyną nie jest słaba kondycja kredytobiorców frankowych, a ich świadoma decyzja o niespłacaniu zobowiązań w związku z wejściem w spór sądowy z bankiem. Łącznie liczba pozwów w tych sprawach wynosi ponad już 160 tys. spraw.

Rośnie liczba nowych budów, która w analizowanym okresie wynosiła 60 078, czyli o prawie 20% więcej niż w poprzednim kwartale. Więcej o 3,27% wydano też pozwoleń na budowę nowych lokali mieszkalnych w porównaniu do ostatniego kwartału 2023 r. Początek tego roku był także czasem podwyżek średniej transakcyjnej ceny za 1 m2 powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego – w Warszawie to już 13 986 zł/m2, czyli o 5,54% więcej w porównaniu do wartości zanotowanej w IV kwartale 2023 roku. Znaczące wzrosty cen widać także przy porównaniu cen 1 m2 rok do roku i są one efektem wprowadzenia programu Bezpieczny Kredyt 2%: Poznań o 21,76%, Wrocław o 20,57%, Kraków 20,49%, Warszawa 19,50% i Gdańsk – jako najniższy wzrost – o 14,84%.

Na pewną ulgę mogli liczyć wynajmujący mieszkania. Co prawda w Warszawie stawki czynszów są najwyższe, ale ich wzrost w ujęciu kwartalnym nie przekroczył 1%. Z kolei w innych dużych miastach, jak Wrocław czy Kraków, ceny najmu r/r spadły o prawie 2%, a w Łodzi nawet o 3,29%. Zaskoczeniem był wzrost cen w Katowicach aż o 4,24%.

Najnowsza edycja Raportu AMRON-SARFiN dostępna jest tutaj.

Udostępnienie AMRON III

2 kwietnia br. oddaliśmy w Państwa ręce nową, trzecią wersję Systemu AMRON. Prace nad nowym systemem trwały kilka lat, a ich celem było unowocześnienie aplikacji i dostosowanie jej do obowiązujących standardów rozwiązań informatycznych, a także – dostosowanie struktury bazy danych do wymagań znowelizowanej Rekomendacji J.

Przebudowa Systemu AMRON została podzielona na dwa etapy. W ramach pierwszego etapu zrealizowaliśmy:

  • zmianę struktury typów i opisu nieruchomości zgodnie z nową Rekomendacją J (10 zamiast dotychczasowych 23 typów nieruchomości – bez nieruchomości innego typu),
  • integrację z bazami zewnętrznymi, m.in. Bazą Punktów Adresowych, autorską Bazą Danych Budynków, bazą obrębów GUGiK, co umożliwia automatyczne zaczytywanie danych z zewnętrznych rejestrów, upraszczając proces wprowadzania rekordu do bazy i eliminując błędy w opinie nieruchomości,
  • zmianę walidacji danych i dostosowanie ich do nowej struktury bazy,
  • zmianę sposobu przechowywania informacji o nieruchomościach – każdy rekord o unikalnym identyfikatorze IdR składa się z części dotyczącej transakcji (o identyfikatorze IdT) oraz części dotyczącej nieruchomości (o identyfikatorze IdN),
  • współwłasność danych – od teraz możliwe jest wprowadzenie tej samej transakcji przez dwa różne podmioty, co pozwoli na pełniejsze wywiązanie się banków z wymogu współtworzenia międzybankowej bazy danych o nieruchomościach,
  • brak nadpisywania danych – każdy podmiot zachowuje w Systemie taki opis nieruchomości, jaki sam wprowadził, co usprawni proces zarządzania jakością w bazie,
  • migrację danych i użytkowników, w tym przepięcie historycznych danych wprowadzonych przez nieaktywnych użytkowników pod użytkowników aktywnych, przy zachowaniu informacji o loginie osoby, która dany rekord wprowadziła
  • zmianę sposobu pakietowego wprowadzania danych (aplikacja Loader danych została zastąpiona funkcjonalnością pakietowego zasilania bazy bezpośrednio z poziomu aplikacji),
  • zmiany w raportach informacyjnych (dostosowanie filtrów i wyświetlanych informacji do nowej struktury typów nieruchomości, dodatnie opcji bezpłatnego eksportu danych do plików xlsx),
  • budowę REST API do wprowadzania danych i generowania raportów informacyjnych.

Przygotowywany przez kilka miesięcy proces migracji danych z AMRON II do AMRON III był dla Centrum AMRON okresem mozolnej pracy. Dziękujemy przy tej okazji Użytkownikom z Banków, którzy na naszą prośbę weryfikowali i uzupełniali opisy wprowadzonych do AMRON nieruchomości. To była okazja do zweryfikowania poprawności i kompletności treści rekordów. Dzięki temu efektem procesu migracji jest przeniesienie do AMRON III 99% rekordów z zasobu liczącego 4,2 mln rekordów.Raporty informacyjne dostępne w AMRON III to:

  • Raport informacyjny w wersji podstawowej – odpowiednik Raportu A w AMRON II
  • Raport informacyjny w wersji rozszerzonej – odpowiednik raportu B w AMRON II
  • Szybki raport informacyjny – umożliwiający wyszukiwanie danych niezależnie od typu nieruchomości, np. na podstawie numeru KW, Id Rekordu lub danych adresowych

Nowy system został również zmieniony wizualnie – przebudowany został interfejs użytkownika, zaprojektowano zupełnie nowe ekrany, a formularze i listy zostały przemodelowane w sposób, który pozwoli na łatwą i intuicyjną pracę w aplikacji.

Ponadto uprościliśmy proces nadawania uprawnień dla użytkowników i skróciliśmy wnioski w sprawie zakładania i przedłużania kont, zmienił się również adres, pod którym AMRON III jest dostępny – nowy adres to https://system.amron.pl.

W kolejnych etapach, odbieranych kolejno w maju, wrześniu i grudniu br., realizowana będzie:

  • budowa raportów analitycznych i statystycznych w nowej formie i korzystając z nowych algorytmów,
  • dostosowanie filtrów i wyświetlanych informacji do nowych raportów,
  • budowa REST API do generowania raportów analitycznych i statystycznych,
  • zmiany w Raporcie RON24 (dostosowanie do nowych filtrów i algorytmów),
  • wykorzystanie Bazy Danych Budynków podczas generowania raportów,
  • obsługa zmian i usunięć danych z poziomu aplikacji (pojedynczo i pakietowo, www i API),
  • wprowadzenie możliwości pakietowej zmiany i usunięcia danych,
  • wdrożenie procesu weryfikacji danych (pojedynczo i pakietowo).

Życzymy Państwu pozytywnych wrażeń i mamy nadzieję, że nasza nowa aplikacja pomoże Państwu w codziennej pracy z danymi w AMRON. Zespół Centrum AMRON służy wsparciem przy wdrażaniu nowych rozwiązań umożliwiających optymalne wykorzystanie funkcjonalności nowego Systemu AMRON III – w przypadku pytań lub gdy coś nie działa, jesteśmy do Państwa dyspozycji pod adresem amron@amron.pl lub numerem telefonu +48 22 463 47 54.

Zapraszamy również do współpracy i współtworzenia międzybankowej bazy danych o nieruchomościach te banki, które dotychczas nie uczestniczyły w Systemie AMRON – podczas webinarium dotyczącego dobrych praktyk w obszarze gromadzenia przez banki danych o nieruchomościach, które odbyło się w listopadzie 2023 r., dobitnie wyrażone zostało stanowisko UKNF: intencją nadzoru jest, by wszystkie banki objęte Rekomendacją na bieżąco zasilały wspólną dla wszystkich banków międzybankową bazę o nieruchomościach.

Kontakt w sprawie współpracy: Agnieszka Gołębiowska-Cwenk, Dyrektor Centrum AMRON (tel. +48 723 723 786, e-mail: Agnieszka.Golebiowska-Cwenk@amron.pl).

Raport AMRON-SARFiN 4/2023: dynamiczny rozwój rynku kredytów hipotecznych w 2023 roku

W 2023 r. rynek kredytów hipotecznych odnotował wyraźny wzrost w porównaniu z poprzednimi latami, głównie za sprawą programu „Bezpieczny Kredyt 2%” oraz decyzji Rady Polityki Pieniężnej, która we wrześniu 2023 r. po raz pierwszy od ponad trzech lat zdecydowanie obniżyła stopę referencyjną NBP. Jednakże, pomimo rekordowej liczby nowych kredytów, osiągnięty wynik liczbowy pozostaje na poziomie z 2004 r. i wynosi 162 tys. O dynamice i wartości rynku świadczy jednak wartość akcji kredytowej – w 2023 r. uplasowała się na poziomie 62,8 mld zł i była ponad czterokrotnie wyższa niż w roku 2004, kiedy wyniosła 15,2 mld zł.

W czwartym kwartale 2023 r. kontynuowano obserwowane wcześniej tendencje na rynku kredytów hipotecznych i mieszkaniowym. W okresie od października do grudnia, w ramach programu „Bezpieczny kredyt 2%”, udzielono ponad 48 tys. kredytów hipotecznych o łącznej wartości przekraczającej 20 mld zł. Liczba i wartość kredytów udzielonych w ramach programu „Bezpieczny kredyt 2%” stanowiły ponad 70% ogólnej liczby i wartości wszystkich udzielonych kredytów hipotecznych w czwartym kwartale poprzedniego roku.

Spadający poziom inflacji, obniżka stóp procentowych oraz wprowadzenie programu „Bezpieczny Kredyt 2%” przyczyniły się do obniżenia wartości wskaźnika WIBOR 3M. Pomimo wysokich kosztów kredytowych, chętniej podejmowano więc decyzje o zakupie mieszkań. Banki udzieliły w ciągu całego 2023 r. 162 375 nowych kredytów mieszkaniowych. W porównaniu z wynikami z poprzedniego roku było to wzrost o 28,55%. Poza programem „Bezpieczny Kredyt 2%” banki udzieliły w roku 2023 ponad 100 tys. kredytów hipotecznych na warunkach rynkowych. W ujęciu wartościowym wynik osiągnięty w 2023 r. był wyższy aż o 43,81% od sumy kredytów udzielonych przez banki w 2022 r.

– Pomimo wzrostu liczby i wartości kredytów, rynek nie zdołał odwrócić spadku zarówno liczby kredytów, jak i wartości portfela mieszkaniowych kredytów hipotecznych. Liczba czynnych umów o kredyt mieszkaniowy na koniec 2023 r. wyniosła 2 292 tys., co oznacza spadek o ponad 11% w porównaniu do rekordowego roku 2021. Z danych wynika więc, że wciąż spłacamy więcej kredytów niż zaciągamy nowych – mówi dr Jacek Furga, przewodniczący Komitetu ds. Finansowania Nieruchomości Związku Banków Polskich i prezes zarządu Centrum Procesów Bankowych i Informacji Sp. z o.o.

W czwartym kwartale 2023 r. deweloperzy rozpoczęli budowę 34 328 mieszkań, co stanowiło wzrost o 6,47% w porównaniu z poprzednim kwartałem. Dynamiczny wzrost odnotowano w liczbie mieszkań, na których budowę deweloperzy uzyskali pozwolenie – było ich 46 916, czyli o 14,32% więcej. O 21,31% w porównaniu z poprzednim okresem zwiększył się także odsetek mieszkań oddanych do użytkowania w czwartym kwartale – na rynku pojawiło się 39 396 gotowych mieszkań.

Porównując te wyniki z czwartym kwartałem 2022 r., można zaobserwować rok do roku przyrost o 13,68% mieszkań, na które wydano pozwolenia na budowę. Z kolei o 59,98% zwiększyła się liczba mieszkań w fazie rozpoczętej budowy. Jedynie w przypadku mieszkań oddanych do użytkowania odnotowano spadek – w czwartym kwartale 2023 r. było ich o 10,36% mniej niż w tym samym okresie 2022 r.

Czwarty kwartał 2023 r. przyniósł kontynuację podwyżek cen, obserwowanych już w poprzednim kwartale, głównie spowodowanych wejściem w życie programu „Bezpieczny kredyt 2%”. Największy wzrost średniej ceny transakcyjnej zanotowano w Poznaniu – 7,43% w porównaniu z poprzednim kwartałem. Wyższe ceny były także zauważalne we Wrocławiu (o 6,22%) i Krakowie (o 6,71%). Jednakże pełny efekt zmian cen transakcyjnych z programu Bezpieczny Kredyt 2% widoczny był dopiero w analizie rocznej. W wyniku popytu wywołanego tym programem, odnotowano roczne podwyżki przeciętnej ceny mieszkań przekraczające 20%, osiągając odpowiednio 21,97% w Krakowie i 20,94% we Wrocławiu. W Warszawie wzrost ten wyniósł 18,18%.

Na rynku najmu sytuacja wygląda inaczej. W czwartym kwartale 2023 r. można zauważyć sezonowy spadek popytu, jednocześnie notując umiarkowany wzrost oferty mieszkań do wynajęcia. To skutkowało stabilizacją, a nawet lekkim spadkiem stawek czynszów w największych miastach Polski.

Rok 2024 przyniesie prawdopodobnie wyraźny wzrost zdolności kredytowej Polaków. Dynamicznie rosnące wynagrodzenia i obniżające się stopy procentowe są obiecującymi perspektywami, które rysują się na horyzoncie według obecnie dostępnych prognoz. Oznacza to, że naszym rodakom będzie stać na kolejne nabytki mieszkań, zarówno na własne potrzeby mieszkaniowe, jak i na cele wynajmu. Wciąż potrzebują one jednak stabilnego i bezpiecznego otoczenia prawnego, a także pewnej zachęty oraz aprobaty dla podejmowania takich działańdodaje dr Jacek Furga.

Analiza czwartego kwartału 2023 r. wykazuje dalszy dynamiczny rozwój rynku kredytów hipotecznych oraz sektora mieszkaniowego, zauważalny zwłaszcza dzięki programowi „Bezpieczny Kredyt 2%”. Mimo wyraźnego wzrostu liczby udzielonych kredytów, rynek nadal zmaga się z wyzwaniami, takimi jak spadek liczby aktywnych umów o kredyt mieszkaniowy. Perspektywy na rok 2024 wydają się jednak obiecujące, ze względu na prognozowany wzrost zdolności kredytowej Polaków, wspierany przez rosnące wynagrodzenia i obniżające się stopy procentowe.


Najnowsza edycja Raportu AMRON-SARFiN dostępna jest tutaj.

Rząd ogłasza nowy program mieszkaniowy „Mieszkanie na Start”

Rząd ma zapewnione 500 mln zł w budżecie
’24 na program „Mieszkanie na start”, powinien on być uruchomiony w
połowie roku – poinformował podczas spotkania prasowego minister rozwoju
i technologii Krzysztof Hetman.

„Na
ten program mieszkaniowy na 2024 r. mamy zarezerwowane w budżecie 500
mln zł. Chciałbym powiedzieć, że ten program będzie uruchomiony
prawdopodobnie od połowy tego roku, musimy przeprowadzić konsultacje.
Bardzo nam zależy, aby poddać pod dyskusję tę propozycję. Zakładam
wariant taki, że w połowie tego roku dostępność tego programu nastąpi” –
dodał minister.

Minister rozwoju i technologii poinformował, że
dla singli limit wieku, do którego będą mogli skorzystać z programu,
wyniesie 35 lat, a od dwuosobowego gospodarstwa domowego – nie będzie
limitu wiekowego.

„Chcielibyśmy wprowadzić limit wiekowy dla
singli – single będą mogli do 35. roku życia korzystać z tego programu.
Po drugie pozostałe gospodarstwa domowe – od dwuosobowego aż w górę –
takiego limitu wiekowego nie będą miały” – powiedział Krzysztof Hetman.

„Gospodarstwo
dwuosobowe będzie w tym programie tak traktowane, że może przyjść dwóch
singli i poinformować, że chcą wziąć udział w tym programie i wziąć
kredyt jako gospodarstwo dwuosobowe. Będzie współwłasność takiego
mieszkania dla tych dwóch osób, to będzie ich wspólne zobowiązanie. To
ograniczy jakiekolwiek możliwości sztucznego dobierania sobie osoby” –
dodał.

Minister dodał, że płeć osób nie ma żadnego znaczenia.

Nowy program mieszkaniowy przewiduje limity dochodowe

„Wprowadzamy
limity dochodowe – to jeden z tych elementów, który miałby spowodować,
że ten program będzie skierowany do osób, które mają największy problem z
uzyskaniem środków na pierwsze mieszkanie.

Nasza propozycja
zakłada, że dla 1-osobowego gospodarstwa to 10 tys. zł brutto, dla
2-osobowego – 18 tys. zł brutto, dla 3-osobowego 23 tys. zł brutto, dla
4-osob. 28 tys. zł brutto, a dla 5-osobowego 33 tys. zł brutto” –
powiedział minister.

„Nie chcemy nikogo absolutnie wykluczać z
tego programu. Może się zdarzyć tak, że będzie gospodarstwo 3-osobowe,
które będzie miało nie 23 tys. zł, tylko 24 tys. zł, czy 23,5 tys. zł.
Nie chcemy nikogo wykluczać z powodu tych 500 zł.

W związku z tym chcielibyśmy wprowadzić zasadę, która potocznie nazywa się złotówka za złotówkę
– czyli jeśli będzie przekraczało o złotówkę ten limit, to będziemy
pomniejszać to wsparcie o 50 groszy. Aczkolwiek trzeba będzie pamiętać,
że im wyższe dochody tym atrakcyjność tego kredytu będzie mniejsza” –
dodał.

Wyjątek w przypadku gospodarstwa 5-osobowego

Program
zakłada pomoc przy zakupie pierwszego mieszkania, za wyjątkiem
5-osobowego gospodarstwa domowego, które ma już mieszkanie, ale
chciałoby nabyć większe.

„Co do zasady jest to program, który ma
wspierać zakup pierwszego mieszkania, ale robimy wyjątek w przypadku
gospodarstwa 5-osobowego. Jeśli jest gospodarstwo 5-osobowe i ma
mieszkanie, ale chciałoby nabyć większe, to w takim przypadku będą mogli
uzyskać w ramach takiego programu wsparcie. To jest jeden wyjątek” –
powiedział Krzysztof Hetman.

Mieszkanie na start – oprocentowanie kredytu i dopłaty

Jak wskazał minister, oprocentowanie kredytu w ramach programu będzie zależało od wielkości gospodarstwa domowego.

„Dopłata
do tego kredytu będzie zróżnicowana, w zależności od wielkości
gospodarstwa domowego. (…) Propozycja oprocentowania będzie wyglądała w
ten sposób, że byłoby 1,5 proc. w przypadku gospodarstwa 1- i
2-osobowego. W przypadku 3-osobowego zmniejszamy to oprocentowanie
do 1 proc. W przypadku 4-osobowego byłoby to oprocentowanie na poziomie
0,5 proc. W przypadku gospodarstwa 5-osobowego byłoby to 0 proc.” –
powiedział Krzysztof Hetman. Dopłata będzie obowiązywała przez 10 lat.

Kwoty kredytu, do którego będzie przysługiwała dopłata, byłyby również uzależnione od wielkości gospodarstwa domowego.

„Chcielibyśmy
także zaproponować kwoty kredytu, do którego przysługiwałaby dopłata.
To także jest ta propozycja, która wychodzi na przeciw głosom, że
mieszkania strasznie drożały. Tu chcielibyśmy wprowadzić limity, do
których przysługiwałaby dopłata. Dla gospodarstwa 1-osobowego to
byłoby 200 tys. zł, dla gospodarstwa 2-osobowego 400 tys. zł, dla
3-osobowego 450 tys. zł, 4-osobowego 500 tys. zł, 5-osobowe – 600 tys.
zł. Za każdą kolejna osobę w gospodarstwie domowym dokładamy kolejne 100
tys. zł” – powiedział minister MRiT.

„Można wziąć wyższy kredyt, ale do tej kwoty jest dopłata” – dodał.

Mieszkanie na start – konsultacje

Jak wskazał minister, powyższe założenia to propozycja MRiT, która
będzie poddana szerokiej konsultacji, m. in. z bankami i organizacjami
konsumenckim i organizacjami przedsiębiorców.

„Szacujemy, że w tym roku uda się nam takich kredytów udzielić 50 tys.” – powiedział Krzysztof Hetman.

Jak
wskazał minister, program jest przewidziany na lata 2024-2025, ale jego
skumulowane koszty w trakcie obowiązywania będą oscylowały wokół 12-13
mld zł.

Źródło: portal Bank.pl

Raport AMRON-SARFiN 3/2023: Wyraźne ożywienie na rynku kredytów hipotecznych

Trzeci kwartał 2023 roku przyniósł dynamiczne wzrosty skali kredytowania hipotecznego. W tym okresie banki udzieliły 40 749 kredytów mieszkaniowych, czyli o 32,31% więcej w porównaniu do poprzedniego kwartału. Wzrost o 40,20% zanotowano również w ujęciu wartościowym – III kwartał br. zamknięto wynikiem 15,843 mld zł. Są to wyniki porównywalne z tymi osiągniętymi na rynku w pierwszej połowie ubiegłego roku, a więc okresie poprzedzającym głęboki kryzys z przełomu lat 2022 i 2023. Wzrost zainteresowania kredytem mieszkaniowym związany był przede wszystkim z wejściem w życie programu „Bezpieczny kredyt 2%”. W ciągu trzech pierwszych miesięcy obowiązywania programu jego potencjalni beneficjenci złożyli do banków ponad 50 tysięcy wniosków o kredyt, z czego podpisano około 15 tysięcy umów kredytowych.

Ponownie wzrosła również średnia wartość udzielonego kredytu ogółem. W III kwartale 2023 wyniosła ona 387 980 złotych, a więc o 5,97% w porównaniu do wartości notowanej w poprzednim kwartale. Była to najwyższa wartość notowana dotychczas w historii rynku kredytów hipotecznych w Polsce. Warto dodać, że średnia wartość kredytu udzielanego w ramach programu rządowego sięga 400 tys. złotych.

Poza uruchomieniem rządowego programu „Bezpieczny Kredyt 2%”, na ożywienie rynku kredytowego wpłynęła również decyzja Rady Polityki Pieniężnej, która we wrześniu br. po raz pierwszy od 38 miesięcy w sposób zdecydowany obniżyła podstawowe stopy procentowe NBP, w tym stopę referencyjną NBP, z poziomu 6,75% do 6,00%. Co jeszcze ważniejsze, wskaźnik WIBOR 3M z maksymalnego poziomu 7,59% w listopadzie 2022 roku spadł do poziomu 5,72% na koniec analizowanego okresu. Podejmowaniu decyzji o zakupie mieszkania, pomimo wysokich kosztów kredytu, skłaniał szybki wzrost cen oraz drastycznie kurczący się zasób dostępnych na rynku mieszkań.

W porównaniu do analogicznego okresu ubiegłego roku (III kwartału 2022 r.), zawarto o 19 531 (czyli 92,05%) więcej umów kredytowych, a ich wartość była wyższa o 8,835 mld zł (126,09%). Jednak skala kredytowania hipotecznego pozostaje nadal na relatywnie niskim poziomie, a wysoką dynamikę wzrostów przypisać należy przede wszystkim efektowi bazy, czyli katastrofalnym wynikom roku 2022.

Po zapaści akcji kredytowej w drugiej połowie roku 2022, od początku bieżącego roku obserwujemy wzrost akcji kredytowej, który nabrał dynamiki zwłaszcza w trzecim kwartale br. wyłącznie wskutek rządowego programu „Bezpieczny Kredyt 2%”. Jednak na kreowaną powszechnie opinię o boomie kredytowym jest zdecydowanie za wcześnie – przestrzega dr Jacek Furga, przewodniczący Komitetu ds. Finansowania Nieruchomości Związku Banków Polskich i prezes zarządu Centrum Procesów Bankowych i Informacji Sp. z o.o.

Mimo znacznego wzrostu liczby udzielonych kredytów, utrzymuje się tendencja spadku liczby kredytów hipotecznych obsługiwanych przez polskie banki. Liczba czynnych umów o kredyt mieszkaniowy w Polsce na koniec III kwartału 2023 r. wyniosła 2, 292 mln. Ogólna kwota zadłużenia z tytułu kredytów mieszkaniowych wyniosła natomiast 482,661 mld zł, a więc nieznacznie, o 0,84%, wzrosła w porównaniu z wartością notowaną w końcu poprzedniego kwartału. Oznacza to spadek o ponad 10%, czyli nominalnie o 256 899 kredytów, w porównaniu do stanu na koniec rekordowego roku 2021 – nadal więcej kredytów spłacamy, niż zaciągamy nowych.

Dynamicznie rosnąca akcja kredytowa wywołała wzrost aktywności inwestorów na rynku mieszkaniowym, w tym przede wszystkim sektora deweloperskiego. W III kwartale bieżącego roku deweloperzy rozpoczęli budowę 32 242 mieszkań,a więc o 31,39% więcej niż kwartał wcześniej. Po wyraźnym spadku wielkości produkcji deweloperskiej w drugiej połowie ubiegłego roku, mamy zatem powrót do poziomu zbliżonego do notowanego w latach 2018-2019.

Trzeci kwartał bieżącego roku przyniósł dynamiczne wzrosty cen mieszkań we wszystkich badanych lokalizacjach. Podstawowym czynnikiem stymulującym wzrosty cen było wejście w życie programu „Bezpieczny kredyt 2%” w warunkach ograniczonej i malejącej podaży mieszkań. W III kwartale 2023 r. na rynkach największych polskich miast mieliśmy do czynienia ze wzrostami cen zarówno na rynku pierwotnym, jak i wtórnym. Największy wzrost średniej ceny transakcyjnej zanotowano w III kwartale 2023 roku w Poznaniu – 9,31%. Nieco niższe wzrosty cen zanotowano we Wrocławiu (o 8,89%) i Krakowie (o 8,14%). Średnia cena metra kwadratowego mieszkania w Warszawie wyniosła 12 988 zł/mkw. i była wyższa niż kwartał wcześniej o 7,91%. W Gdańsku zanotowano wzrost średniej ceny o 7,89% natomiast najniższą dynamikę cen zanotowano w Łodzi – wzrost o 4,75% do 6 995 zł/mkw.

Na rynku najmu trzeci kwartał 2023 roku przyniósł tradycyjnie sezonowy wzrost popytu, zgłaszanego zwłaszcza przez studentów, ale również wzrost liczby ofert mieszkań do wynajęcia. W rezultacie obserwowaliśmy niewielkie zmiany wysokości czynszów na większości rynków objętych analizą. Jedynym miastem, w którym zanotowaliśmy spadek wysokości średniej stawki, była Łódź, gdzie średni czynsz był niższy niż kwartał wcześniej o 1,06%. Najwyższy wzrost odnotowano w Gdańsku – o 2,17%, nieco wolniej rosły stawki czynszu w Warszawie – o 1,07% i Wrocławiu – o 0,48%.

Najnowsza edycja Raportu AMRON-SARFiN dostępna tutaj.