Raport AMRON-SARFiN 4/2011

W IV kwartale 2011 r. odnotowano spadek zarówno liczby, jak i wartości udzielonych kredytów (o odpowiednio 13,02% i 15,54%), jednak mimo to wynik uzyskany w całym minionym roku 2011 okazał się nieznacznie lepszy od wyniku roku poprzedniego. Jedynym wskaźnikiem akcji kredytowej, który osiągnął swoje maksimum w historii, okazała się średnia wartość udzielonego  kredytu hipotecznego, która w roku 2011 wyniosła 208 482 zł. W strukturze walutowej nowego portfela kredytowego dalszemu wzmocnieniu uległa pozycja kredytów złotowych (do poziomu 78,58% łącznie w roku 2011), a w części walutowej portfela kontynuowany był proces przesuwania się  zainteresowania z waluty szwajcarskiej na EURO.

Nieco inne tendencje można zaobserwować na rynku mieszkaniowym, gdzie w okresie od stycznia do grudnia 2011 r. rozpoczęto budowę łącznie 162 200 mieszkań, czyli o 2,6%  więcej niż w  roku 2010. Jednocześnie do użytkowania oddano łącznie 131 721 mieszkań, czyli o ponad 3% mniej niż w roku ubiegłym. Wzrosła natomiast liczba wydanych pozwoleń na budowę mieszkań – łącznie w 2011 roku wydano ich 184 101 (o 5,24% więcej niż w roku poprzednim).

W IV kwartale 2011 r. obserwowaliśmy kontynuację spadkowego trendu cen mieszkań. Do obniżki cen przyczynił się z jednej strony wzrost podaży nowych mieszkań obserwowany od połowy roku 2010, a z drugiej – osłabienie akcji kredytowej, przekładające się na zmniejszenie efektywnego popytu na mieszkania.

Wyniki roku 2011, a zwłaszcza wyraźne załamanie  wzrostowego trendu  w połowie minionego roku  dla liczby jak  i wolumenu udzielanych kredytów hipotecznych, nie pozwalają w chwili obecnej na prognozowanie wyniku akcji kredytowej na rok 2012 na poziomie wyższym niż ten osiągnięty w roku 2011. Tym bardziej, że od początku stycznia br. obowiązuje w pełnym zakresie nowa wersja Rekomendacji S, zdecydowanie zaostrzająca kryteria udzielania kredytów hipotecznych. Stagnacja na rynku kredytów hipotecznych sprzyjać będzie – zwłaszcza przy praktycznym wygaszaniu  programu „Rodzina na Swoim” –  dalszej, choć nadal pełzającej  korekcie cen na wszystkich największych rynkach mieszkaniowych w Polsce. Coraz bardziej atrakcyjny poziom cen mieszkań oraz brak interesującej oferty długoterminowych depozytów w ofercie banków, którym towarzyszy uszczelnienie systemu podatkowego m.in. poprzez likwidację lokat jednodniowych, może mieć pozytywny wpływ na wzrost zainteresowania inwestowaniem na rynku mieszkaniowym. Przy takich założeniach można zaryzykować prognozę wolumenu kredytów udzielonych w roku 2012 na poziomie 44 mld złotych.

Potwierdziły się refleksje, którymi dzieliłem się z Państwem we wstępie do poprzedniego raportu. Wobec słabszych wyników III kwartału w relacji do obu poprzedzających okresów sprawozdawczych stwierdziłem, że jeśli wyniki kolejnego, analizowanego właśnie IV kwartału roku 2011 też będą potwierdzały trend spadkowy, to powinno to zostać potraktowane jako czytelny sygnał dla nowego rządu i parlamentu, iż nadszedł już czas na odważne decyzje w polityce mieszkaniowej.

Przygotowany jeszcze w roku 2010 rządowy dokument „Główne problemy, cele i kierunki programu wspierania rozwoju budownictwa mieszkaniowego do 2020 roku” został zaakceptowany przez parlament poprzedniej kadencji, jednak w ocenie sektora bankowego treść tego dokumentu nie odpowiada skali potrzeb naszego kraju w zakresie uporządkowania prawnego oraz zagwarantowania wieloletniego, stabilnego i bezpiecznego rozwoju budownictwa mieszkaniowego w Polsce. Zaskakujące jest pominięcie w tak ważkim dla przyszłości mieszkalnictwa w naszym kraju dokumencie tematu oszczędzania na cele mieszkaniowe. Z początkiem roku 2012 z inicjatywy Komisji Nadzoru Finansowego rozpoczęto dyskusję z udziałem wszystkich podmiotów rynku finansowego i kapitałowego poświęconą niezbędnym rozwiązaniom gwarantującym zmianę struktury refinansowania kredytów hipotecznych.  W niniejszym raporcie przybliżamy Państwu zasady funkcjonowania systemu długoterminowego oszczędzania na cele mieszkaniowe, dynamicznie rozwijającego się w krajach sąsiednich. Uruchomienie systemu długoterminowego oszczędzania na cele mieszkaniowe w Polsce od dłuższego czasu postuluje Związek Banków Polskich.

Jacek Furga, Prezes Centrum AMRON

Pobierz raport